Zoekresultaten

5 februari 2018 Een imposante ontvangst viel de Koplopers ten deel bij Koploper Clondalkin, producent in flexibele verpakkingen te Grootegast. Afgelopen maandag vond daar de tweede bijeenkomst van de Koplopergroep Westerkwartier plaats. Gastheer en vestigingsmanager Robert Schreurs heette iedereen hartelijk welkom op de productielocatie die in totaal zo’n 12000 m2 bestrijkt. Daarna gingen de Koplopers aan de slag met de Duurzaam Ondernemen (DuOn) agenda. De kers op de taart was een rondleiding door de fabriek. Bioplastics Clondalkin maakt wereldwijd verpakkingen. Iedereen kent de dropverpakking van Klene, fruit van Dole, Hak of de kant-en klaar producten van Heinz en Lassie in de supermarkt. Maar ook de verpakkingen van zeevruchten van het oer-Groningse bedrijf Heiploeg worden in Grootegast gemaakt. Clondalkin schaakt op verschillende duurzame borden. De eerste slag is gemaakt door de glas- en blikconserven te vervangen door de ‘staande zakverpakking’ voor soepen en sauzen, die in alle schakels van de keten flinke energiebesparing oplevert. De tweede stap is recycling aan de bron. Als plastic afval netjes in de goede afvalstroom terecht komt kan het worden hergebruikt als nieuwe grondstof. Daarin is nog een wereld te winnen met gedrag en wetgeving stelt Robert. De belangrijkste uitdaging echter is de omschakeling naar bioplastics. Daar komt steeds meer vraag naar en Clondalkin beschikt over een researchlab waar o.a. met inzet van studenten nieuwe verpakkingsvormen en materialen worden getest. Om de footprint te verkleinen heeft het bedrijf onlangs de focus van levering wereldwijd verlegd naar klanten in Nederland en Europa. Praktijkervaringen Na de presentatie van Robert, en na een korte, krachtige presentatie van de duurzame ambities van de gemeente Leek door Leon Teeuw, gaan de Koplopers aan het werk met hun partners als klankbord. Stap voor stap nemen ze doelen, ambities, indicatoren en acties met elkaar door. De DuOn-agenda voorziet in een leidraad waarmee de Koplopers de MVO-acties en ambities borgen en vastleggen. De Koplopers luisteren geanimeerd naar elkaars praktijkervaringen. Bij loonbedrijf Stuut vonden de jongens het onderwerp MVO in het begin maar niks. Rien Stuut: ’De grootste verandering is bewustwording, meedenkers krijgen. Onder een kopje koffie hebben we het erover en dan komt er heel wat over tafel’ Emo de Vries van kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang ‘De Jonge Wereld’ ervaart dit ook. ‘Gezonde voeding voor de kinderen is educatief belangrijk’ zegt hij en daarom gaf hij de medewerkers de opdracht om de 5 slechtste producten uit het aanbod te halen. De beslissing werd binnen dag genomen! Naast Ledverlichting leveren sensoren en bewegingsmelders direct bewustzijn op. Wim Buss van Buss ontwerp & inrichting vertelt enthousiast over zijn pas geïnstalleerde infraroodpanelen waarmee hij een heerlijke gerichte warmte creëert. Dit kan ook een oplossing zijn voor woningcoöperatie Vredewold. Ouderen hebben het snel koud en dan is deze oplossing een ‘perfect fit’. Binnenkort gaat Eddy langs in Aduard, om het zelf te ervaren. Jenze Kingma van Hotel Aduard ontving van de aanwezigen lof over de wijze waarop het bedrijf producten uit de regio op hun kaart zetten. Hilona en Wiebe Oldenburger van Wiebe Oldenburger Autoschade konden helaas niet aanwezig zijn. Nieuwe verdienmodellen Het bruist van de creativiteit bij de ondernemers. Wobbe Reindersma van de Gebiedscoöperatie Westerkwartier vertelt enthousiast over de arbeidspool Workcept, een sociaal verdienmodel voor werkgevers. Door verborgen werkloosheid op een slimme manier te koppelen aan leerwerkplaatsen wordt de kwaliteit van het werk verhoogd. Een win-win voor onderwijs, ondernemers en overheid. Een nieuw verdienmodel kwam spontaan tot stand toen Rien Stuut zich realiseerde dat zijn vrachtwagens steeds leeg terug kwamen. Sindsdien composteert hij groenafval op zijn bedrijf en is dit een nieuwe productstroom geworden. Winst voor boer, natuur en inwoners door minder verkeersoverlast. Door de goede ervaring en de eindeloze visuele toepassingen neemt Wim de ‘design infraroodpanelen’ op in zijn eigen assortiment. Zo werken Koploperervaringen door als milieu-impact gecombineerd met comfort en verfraaiing van de werkplek. Kortom winst voor werkgever, werknemer en het milieu. Perfect match Bertus Zwerver van woningcooperatie Wold en Waard is aangenaam verrast door de resultaten die zijn gesprekspartner van Vredewold al heeft behaald met de Milieubarometer. Omgekeerd wisselen de heren een schat aan informatie uit over duurzaam vastgoedbeheer. Ze raken niet uitgepraat want ze hebben elkaar helemaal gevonden op de terreinen van zorg, welzijn en wonen. Een ‘match made in heaven’ uit de dagelijkse Koploperpraktijk.

Op 22 maart a.s. ronden de deelnemers aan het Koploperproject duurzaam ondernemen in het Westerkwartier in Groningen formeel af met een inspirerend Koplopersymposium. Ze zullen hun ervaringen delen met het publiek en laten zien hoe zij toekomstbestendig gaan ondernemen. Een van de deelnemers zal de Koploperprijs in ontvangst nemen. Nederlands bekendste toekomstverkenner Adjiedj Bakas neemt u mee in de toekomst van het platteland en de ontwikkelingen die op ondernemers af gaan komen. U kunt van Bakas een zeer inspirerend verhaal verwachten met veel humor. Tijd: 13:00 - 17:00 uur Plaats: Borg Nienoord, Nienoord 1, Leek De deelnemers aan het Koploperproject Westerkwartier zijn: BUSS Ontwerp & inrichting Clondalkin Flexibele Verpakkingen Gebiedscoöperatie Westerkwartier Gemeente Westerkwartier Hotel Restaurant Aduard Kindcentrum De Jonge Wereld Loonbedrijf Stuut Vredewold Wonen en Zorg Wiebe Oldenburger Autoschade Nuis Wold en Waard wonen Klik hier voor het volledige programma en aanmelden. #Koploperproject #Koplopersymposium #Koploperprijs #Westerkwartier #Groningen #AdjiedjBakas

In de statige Borg Nienoord in Leek werd op 22 maart het Koplopersymposium Westerkwartier gehouden. 10 deelnemers aan het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen Westerkwartier in Groningen presenteerden hun uitkomsten en plannen voor de toekomst aan een publiek van zo'n 150 ondernemers, bestuurders, studenten, docenten en andere geïnteresseerden. 10 nieuwe Koplopers Gedurende het project, dat op 19 juli vorig jaar van start ging in het gemeentehuis van Leek, werden de deelnemende bedrijven uitgebreid doorgelicht op duurzaamheid. Ze kregen een integraal duurzaamheidsprofiel op basis van ISO 26000 met concrete aanbevelingen voor verbeteringen. Met de Milieubarometer werden de milieuprestaties, zoals de CO2-emissies, kwantitatief in kaart gebracht. Vervolgens ontwikkelden ze een praktisch actieplan, waarmee ze duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen stevig in de organisatie verankeren. Aan het eind van het project kreeg iedere deelnemer een communicatieopdracht mee, om de MVO-boodschap goed over te brengen aan hun klanten en andere stakeholders. Bekijk hier het filmpje met dronebeelden dat gemaakt is van deze Koplopers. Pitches Op het symposium onder de energieke leiding van dagvoorzitter Myra Eekens, gaven de Koplopers allemaal een korte pitch: De gemeente Leek stapte aanvankelijk zelfstandig in, maar besloot uiteindelijk als nieuwe fusiegemeente Westerkwartier (met Zuidhorn, Grootegast en Marum) een duurzaamheidsplan op te stellen. De ambities zijn hoog. Zo gaat de gemeente onder meer via een inkoopcollectief 100% lokaal opgewekte duurzame energie inkopen. Daarnaast worden heel veel zonnepanelen geïnstalleerd, wordt het wagenpark verduurzaamd door de aanschaf van elektrische auto's en groengas auto's en gaan de medewerkers meer fietsen. Ook is een plan opgesteld voor maatschappelijk verantwoord inkopen en wordt het papierverbruik sterk verminderd. Het jaarplan Duurzaamheid Westerkwartier werd op een ludieke manier toegelicht door de wethouders Hans Morssink (Leek), Henk Bakker (Zuidhorn) en Mark de Haan (Grootegast). Ze hadden daartoe elk een voorwerp meegenomen dat voor hen een symbool is voor duurzaamheid (zie foto). Wiebe Oldenburger Autoschade is een gecertificeerd duurzaam reparatiebedrijf en zorgt voor een milieuvriendelijke werkomgeving, zoals vloeistofdichte vloeren en wasplaatsen, veilige spuitcabines en werkkleding. Schade wordt waar mogelijk gerepareerd met gerecyclede onderdelen. Afval wordt zoveel mogelijk gescheiden en gerecycled en er worden milieuvriendelijke autolakken toegepast. Wiebe biedt ook werk-leerplaatsen voor leerlingen van de Noorderpoort Vakopleiding. Ook de Gebiedscoöperatie Westerkwartier heeft hoge duurzaamheidsambities. directeur Hans Bergsma wil dat zijn organisatie een voorbeeldfunctie heeft op dit gebied. Hij licht toe: "We streven ernaar om volledig transparant te werken. Alle aankomende projecten moeten passen binnen ons MVO beleid. Met de bouw van de Innovatieboerderij gaan we ook onze werklocatie volledig duurzaam maken, door deze zo energiezuinig en circulair mogelijk te verbouwen". Rien Stuut en Bernie Barteling van Loonbedrijf Stuut leggen de focus op het brandstofverbruik van hun machines, aangezien dit voor Stuut veruit de grootste milieubelasting vormt. Ze gaan nu actief duurzamere brandstoffen aanbieden aan hun klanten, zoals Ssynfuel+ en Eco2Fuel, ook wel 'blauwe diesel' genoemd. Daarmee kan de CO2-uitstoot fors worden gereduceerd. Ze hopen dat de klanten hier ook voor open staan. Het bedrijf is ook actief om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een fijne werkplek te geven. Wim Buss van Buss Ontwerp & Inrichting heeft weer een andere focus: het zorgen voor een gezonde werkomgeving, onder meer via het leveren van 'zit-sta bureaus'. Ook dat is duurzaamheid. Daarnaast is een recent gebouwde nieuwe showroom geheel verwarmd door middel van infraroodpanelen. "Heerlijk die warmte", vertelt Wim. Het plan is om binnenkort het hele pand op deze manier te verwarmen, in combinatie met zonnepanelen. Ook zet Wim sterk in op circulaire producten en werkt daarom met vooruitstrevende leveranciers als Desso en Interface. Kortgeleden is in het bedrijfspand een meubelfabriekje geopend, waarin uitsluitend kasten, tafels, stoelen e.d. gemaakt worden van restafval. Tenslotte worden ook de bedrijfsauto's zo snel mogelijk elektrisch. Trendwachter Adjiedj Bakas Daarna was het de beurt aan 'trendwatcher des vaderlands' Adjiedj Bakas om het publiek te vermaken met zijn kijk op de toekomst en de nodige humor. In rap tempo passeerde allerlei onderwerpen de revue, van aardbevingsbestendig bouwen in Japan en kunstbaarmoeders tot keukenrobots en gezichtsherkenning. Tegelijkertijd voorspelde hij het einde van de webwinkels, zoals we die kennen, plus een 'ontdigitalisering' van de samenleving. De boodschap van Bakas: "Veel mensen houden niet van verandering, maar maak je borst maar nat, want in de komende 50 jaar gaat er meer veranderen dan in de afgelopen 5000 jaar". Belevingsplein Tijdens de pauze konden de bezoekers op het 'Belevingsplein van de toekomst' kennismaken met leveranciers van duurzame producten, zoals aardwarmtekorven, Piezo-tegels, infraroodverwarming, ledverlichting en high-speed Pedelecs. Buss was aanwezig met een 'werkplek van de toekomst'. Nog meer enthousiaste pitches Na de pauze was de tweede groep Koplopers aan de beurt: Eddy Delies van Vredewold Wonen Welzijn en Zorg heeft een uitgebreid milieu-actieplan opgesteld voor de 7 hoofdlocaties. Ook Vredewold heeft hoge ambities. Op korte termijn zal een groot deel van het energieverbruik zelf worden opgewekt met zonnepanelen. In combinatie met de inkoop van echte groene stroom en diverse besparingsmaatregelen, wil Vredewold ook zo snel als mogelijk klimaatneutraal gaan opereren. Via het Koploperproject is student Thijs van der Laan van de Hanzehogeschool nu aan de slag om een integraal MVO-plan op te stellen op basis van de resultaten uit het project. Woningcorporatie Wold & Waard is nog zo'n ambitieuze Koploper. Volgens Jan Leistra zit MVO tot in de haarvaten van de organisatie. Dit wordt ook opgenomen in het ondernemingsplan. Per terrein zijn concrete doelstellingen benoemd: het sociaal domein, de woningvoorraad en de eigen organisatie. Door het Koploperproject zijn de ambities nog scherper geworden. De woningvoorraad wordt zo snel mogelijk energieneutraal (NOM - Nul Op de Meter) gemaakt. Hiervoor zijn concrete tussendoelen geformuleerd. Door het inzetten van een energiecoach worden bewoners ook bewuster gemaakt van energiebesparing. Het eigen kantoor wordt in 2021 energieneutraal. Dienstkilometers worden binnenkort alleen nog afgelegd met elektrische auto's of fietsen. In de komende tijd wordt geëxperimenteerd met circulair bouwen en onderhouden. Vitale en duurzame inzetbare medewerkers is een volgend doel, net als het faciliteren van thuiswerken, waardoor minder woon-werkverkeer nodig is, evenals kantoorruimte. Kindercentrum De Jonge Wereld is meer dan kinderopvang. "Sport, bewegen, gezonde voeding, kunst & cultuur en natuurbeleving vinden wij belangrijk voor het stimuleren van een optimale ontwikkeling bij de kinderen", zegt Margreeth Kolkena. Ook De Jonge Wereld heeft ambitieuze toekomstplannen. In 2018 moet bijvoorbeeld 50% van het elektriciteitsverbruik zelf worden opgewekt. In 2019 wil men het Milieubarometercertificaat behalen en in 2020 gaat De Jonge Wereld 'van het gas af' en zal de inkoop volledig duurzaam en lokaal gebeuren. Verder is het de bedoeling om elektrische busjes en bakfietsen in te zetten en wordt duurzaamheid geïntegreerd in het lesprogramma. Clondalkin Flexible Packaging in Grootegast is een groot internationaal opererend bedrijf dat verpakkingsmateriaal produceert. Duurzaamheid staat volgens Theo van de Streek hoog in het vaandel bij Clondalkin. Door slim inkopen en de inzet van slimme camera- en meetsystemen, wordt de hoeveelheid productieafval zoveel mogelijk beperkt. Van de totale afvalstroom wordt 36% volledig hergebruikt, 11% gerecycled en 41% gebruikt voor verbranding met energieterugwinning. Clondalkin zet ook stevig in op duurzame innovaties en levert bijvoorbeeld ook biologisch afbreekbaar verpakkingsmateriaal, dat wordt bedrukt met speciale inkten, die het afbraakproces niet vertragen en niet schadelijk zijn voor het milieu. Het bedrijf is ook actief lid van Sedex, een internationale organisatie die zich richt op het verduurzamen van toeleveringsketens. Om woon-werkverkeer te beperken, wordt fietsgebruik en carpoolen door de medewerkers wordt gestimuleerd. Als laatste was Jenze Kingma van Hotel Restaurant Aduard aan de beurt. 'Liefde voor mensen', dat staat in het mission statement van Hotel Aduard. En dat straalt ook af van het enthousiaste verhaal van Jenze, die ook de catering voor het symposium verzorgde. Die liefde blijkt niet alleen de wijze waarop de klanten in de watten worden gelegd met gastvrijheid en heerlijk eten en slapen, maar ook uit de aandacht voor duurzaamheid in vele aspecten. Het geserveerde vlees komt van grasgevoerd vee van de eigen boerderij. Niet alleen voorkomt dit veel transport, maar het zorgt ook voor meer dierenwelzijn en betere kwaliteit. Natuurlijk staan er ook genoeg vegetarische gerechten op het menu. De kruiden komen uit de eigen kruidentuin. Verder wordt hoofdzakelijk gebruik gemaakt van streekproducten. Er is veel aandacht voor voedselverspilling en energiebesparing. Een groot deel van de kamers van het hotel wordt verwarmd met luchtwarmtepompen, zodat er geen aardgas voor nodig is. Op korte termijn zullen ook nog zonnepanelen worden geïnstalleerd. Ook op sociaal gebied is Jenze erg actief. Zo behoren mensen met een verstandelijke beperking en vluchtelingen tot het team. Jenze: "Wij zijn van mening dat je altijd van het positieve van de mens moet uitgaan, ongeacht de herkomst of beperking van deze persoon". Publieksprijs Na deze enthousiaste pitches van de Koplopers reikten studenten de publieksprijs uit aan de bezoeker met de meest originele antwoorden op een aantal publieksvragen. De prijs: een compleet verzorgd diner voor twee bij Hotel Restaurant Aduard! Uitreiking van de Koploperprijs Tenslotte brak het spannende moment aan: de uitreiking van de Koploperprijs Westerkwartier 2018. Deze prijs is voor de meest overtuigende inzending op de communicatieopdracht die aan het einde van het project is uitgereikt aan de deelnemers. Een deskundige jury, bestaande uit Heleentje Swart (coördinator duurzaamheid en beleidsadviseur van het Nordwin College), Kor Datema (Van Ginkel Groep / Anders Verwarmen en eerdere Koploper in Midden-Groningen) en Jaap de Vries (DZyzzion) beoordeelde alle inzendingen. De prijzen werden uitgereikt door wethouder Karin Dekker van de gemeente Leek, die het juryrapport voorlas. Het was een lastige beoordeling volgens de jury, omdat scores erg dicht bij elkaar lagen. Toch kan er maar een de beste zijn en dat was Wold & Waard, die de eerste prijs won: een Groninger Kroon appelboom (lees hier verder op de website van Wold & Waard). De tweede prijs ging naar Kindercentrum De Jonge Wereld en de derde prijs naar Hotel Restaurant Aduard. Zij ontvingen een pakket met streekproducten van eerdere Koploper Oudebosch Fruit. Alle deelnemers aan het project ontvingen het Koplopercertificaat. Napret Na afloop spraken de ongeveer 150 bezoekers nog lang na, onder het genot van heerlijke hapjes en drankjes verzorgd door Hotel Restaurant Aduard. Meer informatie Het idee achter het Koploperproject is dat ondernemers elkaar het beste kunnen enthousiasmeren voor duurzaam ondernemen. Als er voldoende Koplopers zijn, volgt het peloton vanzelf. Dat zien we in de praktijk ook gebeuren. De Koplopers gaan niet alleen binnen hun eigen bedrijf aan de slag, maar nemen ook hun product- en dienstenketen onder de loep. Daarmee maken ze ook hun ketenpartners bewuster. Daarnaast bespreken ze duurzaamheid met hun medewerkers, die daardoor ook vaak thuis met duurzame maatregelen aan de slag gaan. Daarmee is de spin-off veel groter dan alleen de deelnemende bedrijven zelf. Ook zien we vaak dat Koplopers onderling zaken gaan doen of gaan samenwerken bij het ontwikkelen van innovaties. Door deelname aan het project ontstaat toch een soort vertrouwensband. Het Koploperproject is een initiatief van Jaap de Vries van DZyzzion en wordt in de provincie Groningen uitgevoerd samen met Circulair Actief, ReinAdvies en ondersteund door diverse gemeenten, de provincie Groningen, Rabobank en diverse andere partijen. Ook buiten Groningen lopen diverse Koploperprojecten. Sinds 2010 zijn er al 33 Koploperprojecten uitgevoerd, waaraan zo'n 350 bedrijven en organisaties meededen. Ook geïnteresseerd in deelname aan een Koploperproject? Bezoek dan de website van het Koploperproject Groningen. Buiten de provincie Groningen: DZyzzion. Fotogalerij #Koploperproject #Koplopers #Koplopersymposium #Koploperprijs #Westerkwartier #Groningen #Leek #Grootegast #Marum #Zuidhorn #CirculairActief #ReinAdvies #DZyzzion #AdjiedjBakas

Op 18 april vierde Wold & Waard dat ze de 1e prijs van het ‘Koploperproject Westerkwartier 2018’ hadden gewonnen. De prijs werd uitgereikt namens de Westerkwartiergemeenten door Karin Dekker, wethouder gemeente Leek. Janneke Klijn, directeur-bestuurder van Wold & Waard, nam de prijs in ontvangst en heeft deze vervolgens aan Lieuwe de Boer, Hoofd Zienn opvang & ondersteuning in Leek, geschonken. Winnaar Wold & Waard Wold & Waard won de eerste prijs, een Groninger Kroon appelboom, om de gestructureerde wijze waarop zij vorm geeft aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Zij doet dit in de volle breedte; energetische verbetering van woningen, het betrekken van huurders en medewerkers bij beleid en ook zorgen voor inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Het Koploperproject Het doel van het project is om aan de hand van concrete voorbeelden te laten zien dat duurzaam ondernemen werkt. Het wordt georganiseerd door Koploperproject Groningen, Gebiedscoöperatie Westerkwartier en gemeente Grootegast, gemeente Leek, gemeente Marum en gemeente Zuidhorn. Het project ging in juli vorig jaar van start. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Deelnemende bedrijven werden tijdens het project uitgebreid doorgelicht op duurzaamheid. Ze kregen een Duurzaamheidsprofiel en met de Milieubarometer werden de milieuprestaties, zoals de CO2-emissies, in kaart gebracht. De deelnemende organisaties gingen meteen aan de slag met nieuwe kansen en verbetermogelijkheden op het gebied van ‘duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen’. Het symposium De deelnemers wisselden het afgelopen jaar ervaringen uit. De resultaten werden getoond op het Koplopersymposium op 22 maart. De prijs was voor de beste en meest originele inzending op een gekregen communicatieopdracht. Inzendingen zijn beoordeeld door een vakjury. Deelnemers koploperproject 2018 De volgende 10 organisaties deden mee met dit project: Hotel Restaurant Aduard in Aduard, Buss Ontwerp & Inrichting in Aduard, Vredewold Wonen & Zorg in Leek, Loonbedrijf Stuut in Leek, Woningcorporatie Wold & Waard in Leek, Kindcentrum De Jonge Wereld in Leek, Clondalkin Flexibele Verpakkingen in Grootegast, Wiebe Oldenburger Autoschade in Nuis, Gebiedscooperatie Westerkwartier in Noordhorn en de gemeente Westerkwartier. Zie ook het bericht op de website van Wold en Waard.

Smeerling, 15 mei 2018 Start koploperproject 'van bodem tot bord' Biologisch startontbijt Aan de ontbijttafel van Gasterij Natuurlijk Smeerling ontdekken de deelnemers een keur aan heerlijke biologische streekproducten zoals een hippe 'porridge' van havermout van de Graanrepubliek, zuivel van Bioboerderij Landleven en diverse soorten biologisch brood met lokale 'toppings' zoals fruit en noten. In 1 op 1 interviews leren de MKB-ers elkaar op een interessante manier kennen. Uniek in dit Koploperproject is dat elke deelnemer een schakel in de regionale voedselketen vertegenwoordigt. De nieuwe verbindingen die door het project tussen deze partners ontstaan kunnen zo direct omgezet worden in lokale winst. Koploper Hanos groothandel ontdekt gelijk al een mooie aanvulling op het assortiment streekproducten in de 'Westerwoldse Honingkoek' van Bakker John Meinds. Dit levert duurzame winst op voor de lokale ondernemers, het milieu en de regio. Unieke samenwerking Tijdens deze officiële start van het Koploperproject ondertekenden de Koplopers de samenwerkingsovereenkomsten en kregen een voorproefje van het programma waarin ze gedurende een jaar lang intensief met elkaar gaan samenwerken. Het doel van dit project is tenminste vijf biologische streekproducten van 'bodem tot brand' ontwikkelen en de regionale duurzame voedselketen in de toekomst bestendigen door middel van een op te richten voedselcoöperatie. De 15 bedrijven worden doorgelicht op duurzaamheid en MVO, ondergaan een ketenanalyse en vertalen de resultaten in een actieplan en communicatie-opdracht voor hun bedrijf. Tijdens het proces komen ze een aantal keren bij elkaar om zich te verdiepen in thema's als bodemvruchtbaarheid, keten-innovatie, gezondheid en marketing. Door in elkaars keuken te kijken en van elkaar te leren krijgt de samenwerking extra maatschappelijke impact. Het resultaat is een regionale keten van toekomstbestendige ondernemers die alle schakels in de keten omvat: van producent tot restaurant, van distributeur tot zorgcentrum en van onderwijsinstelling tot en met sociale werkvoorziening. Respect Tijdens de voorstelronde viel de bewondering voor elkaar meteen op. Bart Kuiper van restaurant het Backhuys in Winschoten wil de eetcultuur zoals die in Frankrijk bestaat met ‘slowfood’ weer in Groningen terug brengen. Eten is zoveel meer dan praktisch nut. Bewust gebruik en aandacht voor eigen kruiden, groenten, vlees en granen uit de streek voorkomt ook gezondheidsproblemen. Harry Luring van de Bioboerderij Landleven is onder de indruk geraakt van de maatschappelijke impact die Eerko met de Werkvoorziening Wedeka bereikt en denkt na hoe op zijn boerderij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen worden ingezet. Niels Grootenboer van Distilleerderij Hooghoudt noemt de familie Luring een energieke familie die goed zorgt voor de bodem, buik en bijtjes. Met duurzaam grondherstel verhoogt dit bedrijf niet alleen de voedingswaarde met biologische producten maar ook de insectenstand. De distilleerderij heeft als doel om weer zoveel mogelijk granen, haver en kruiden uit de eigen streek te halen. Ze willen weer “terug naar de korrel”. Graan uit de Graanrepubliek en kruiden uit de speciale kruidentuin bij de Groningse Borg Ewsum die speciaal voor de distilleerderij is ingericht. Molenaar Mulder Pot verwerkt sinds 2006 alleen nog inlands graan in haar producten die ook internationaal op de markt worden gezet. Bij de Rabobank heeft bijdrage en deelname aan dit project alles te maken met haar ambitie én de oorsprong van de bank. Via 'banking for food' zet zij in op de bewustwording van gezonde voeding en de promotie van regionale voeding aan haar eigen medewerkers en inwoners van de regio. Margreet Wegman van de Rabobank is blij verrast over de ambitie van Zorgcentrum de Blanckenborg, die in de eigen keuken meer regionale producten en grondstoffen wil inzetten. Natuurwinkel Winschoten en Emmen communiceert daar ook al bewust over. Het persoonlijke verhaal achter het product is de belangrijkste boodschap aan de klant. Verdieping Na afloop gaf Koploper Peter Brul, bodemdeskundige en initiatiefnemer van de coöperatie Graanrepubliek 2.0 en de aankoop van de voormalige locomotievenloods in Bad Nieuweschans, een boeiende lezing over toekomstbestendigheid van oude Groningse rassen en biologische bodemgewassen zoals peulvruchten, hennepblad(olie), naakte haver en mosterdzaad. In de coöperatie Graanrepubliek 2.0 gaan deze nieuwe Groninger gewassen onder andere verwerkt worden tot producten zoals mout, muesli's, bier, gedistilleerd, Groningse mosterd, biologisch brood en pasta. Voor de afzet, productie en verwerking van deze producten is een goede business-case te verwachten aldus Peter. Deze producten gaan ook gebruikt worden in de LocLoods 1877, het horecagedeelte van de Graanrepubliek 2.0. Tijdens de lezing schoven ook andere geïnteresseerden aan, zij grepen deze kans om de Koplopers persoonlijk ontmoeten. Oost Groningen vruchtbaar hart van Noordelijk Koploper Netwerk In het hart van het Ruiten A natuurgebied, op deze unieke historische locatie van Natuurmonumenten, is Gasterij Natuurlijk Smeerling in Onstwedde 4 jaar geleden met 14 Koplopers het eerste Koplopergroep duurzaam ondernemen in Groningen gestart. De eigenaresse, Margriet Nieuwenhuis is Koploper van het eerste uur en heeft er veel baat bij gehad. Het project bracht haar meer kennis en inzicht over MVO in haar bedrijf, nieuwe arrangementen met mede-Koplopers en een grotere naamsbekendheid. Inmiddels zijn er naast de projecten in Oost Groningen ook in Midden Groningen en het Westerkwartier meerdere Koploperprojecten uitgevoerd. Het al langer bestaande netwerk van zo'n 250 Koplopers in Friesland en de 60 Koplopers in Groningen, is inmiddels uitgebreid met 12 Drentse deelnemers. De waarde van dit Koplopernetwerk wordt in de toekomst steeds betekenisvoller. Deze ondernemers spreken dezelfde taal, delen hun intrinsieke motivatie voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en zetten zich hiermee sterk als aantrekkelijk en duurzaam bedrijf op de kaart. De deelnemende KOPLOPERS in dit project zijn: 1. Natuurwinkel Emmen en Winschoten 2. Molenaar Mulder Pot Kropswolde 3. Marne Mosterd,Groningen 4. Hooghoudt Distilleerderij Groningen 5. Bioboerderij Landleven Onstwedde 6. Brood- en Banketbakkerij John Meinds Onstwedde 7. De Graanrepubliek 2.0 (LocLoods 1877) 8. Restaurant t Backhuys Winschoten 9. Rabobank Zuid en Oost Groningen 10. Zorgcentrum De Blanckenborg Blijham 11. Marketing- en Communicatiebureau PuurIdee Stadskanaal 12. Werkvoorziening Wedeka Stadskanaal 13. Terra MBO Meer informatie vindt u op: www.koploperproject-groningen.nl Hierna volgen nog enkele foto's van de startbijeenkomst:

Noordhorn, 19 juni 2018 In de riante huiskamer van Dorpshuis De Dorpsstee in Noordhorn vond afgelopen dinsdag een bijzondere ontmoeting plaats. Negen dorpshuisbesturen in de gemeente Zuidhorn kwamen bijeen om de eerste resultaten van de nulmeting met de Milieubarometer en de duurzame dorpshuizenscan uit te wisselen. De gemeente Zuidhorn stelde eind vorig jaar 300.000 Euro beschikbaar voor het toekomstbestendig maken van de 13 dorpshuizen die aan dit project meedoen. Visvliet, Den Ham, Oldehove en Saaksum moesten wegens werkzaamheden verstek laten gaan. Zij zijn de volgende keer wel van de partij. Wethouder Henk Bakker prees mede namens collega Fred Stol, de dorpsbesturen die veelal door vrijwilligers worden gedraaid, voor de extra tijd en energie die zij toch telkens weten vrij maken. Het Koploperteam met Jaap de Vries van DZyzzion, Reina Boels van Rein Advies en Ada Kruiter van Circulair Actief, begeleidt de dorpen met de Koploperaanpak bij de uitvoering van scans en duurzame maatregelen. Ook samenwerkingspartner Vereniging Groninger Dorpen was aanwezig. In een pitch presenteerde elk bestuur de milieu-impact plus concrete plannen om het dorpshuis te verduurzamen. De ambitie om energieneutraal en van het gas af te komen werd in vrijwel alle pitches genoemd. Opvallend was ook de gedeelde behoefte om de inrichting flexibel aan te passen aan nieuwe functies van het dorpshuis. Zo wordt het dorpshuis weer een uitnodigende centrale plek, die multifunctioneel en aantrekkelijk is voor jong en oud. Dat biedt tegelijkertijd een mooie kans om de combinatie met energiebesparende maatregelen te maken. Sommige dorpshuizen zijn al ver gevorderd. Zo wekken Kommerzijl, Lauwerzijl en Pieterzijl zelf energie op met zonnepanelen en koopt Aduard groene energie van Nederlandse windmolens in. Den Horn richt zich eerst op gevelisolatie, led en inrichting. Pieterzijl wil van het gas af door over te schakelen op een warmtepomp in combinatie met infraroodpanelen. Niezijl wil investeren in zonnepanelen, led en een verlaagd plafond om energie te besparen. Niehove heeft een flinke verbouwing achter de rug en water- en energiebesparende maatregelen getroffen zoals isolatie, led verlichting en sensoren in de toiletvoorziening. Na een korte onderbreking met soep en broodjes, verdiepten de deelnemers zich energiek in drie kennisworkshops over duurzame inrichting en interieur, collectieve energie, warmtepompen en aardwarmtekorven en de elektrische deelauto. Experts en lokale ondernemers presenteerden concrete alternatieven. Zo werd helder wat er voor nodig is om van het gas af te kunnen stappen. De Groninger Energie Koepel gaf een stappenplan voor het oprichten van een eigen energie opwek-coöperatie en een Buurkracht bespaarteam. Bovendien levert zo’n coöperatie een verdienmodel op, waardoor er structureel inkomsten voor duurzame activiteiten voor het dorp beschikbaar komen. De tweede workshop ging over deelplatforms met een concreet aanbod voor gratis elektrische deelauto’s in je dorp en in de derde workshop werden voorbeelden van inrichting getoond en een rekenvoorbeeld waarmee je extra kapitaal voor een eigentijdse en toekomstbestendige inrichting van je dorpshuis genereert. Interieurontwerper Wim Buss: ‘Ik zie echt heel veel mogelijkheden. Dorpshuizen op een andere manier inrichten en de belevingswereld veranderen is hard nodig om ze toekomstbestendig te houden, ook voor de jeugd. ‘Sturen op inrichting en op energie is even belangrijk, bevestigt ook voorzitter Rolf Rozema uit Niezijl, ‘het resultaat op lange termijn is een dubbel rendement op zowel het sociale kapitaal als de milieu-impact van je dorp. Henk Bakker benadrukte daarnaast de belangrijke symboolfunctie van het dorpshuis voor inwoners. Noordhorn is er al bijna uit. Morgen vergadert het bestuur en wordt besloten of er een energie coöperatie of een Buurkrachtteam komt, of allebei. Niehove heeft al een energie coöperatie en ziet laadpalen en twee elektrische deelauto’s aan de rand van het dorp wel zitten. Grijpskerk opteert voor een zorgloket en de inrichting van een duurzaam infocentrum met een regionale functie. Na afloop werd menig vervolgafspraak gemaakt voor gezamenlijke inkoop, offertes en gedeelde diensten. De komende tijd gaan alle dorpen hun ideeën uitwerken in concrete projectplannen. Wethouder Bakker gaf alvast een voorzet. ‘Ik denk wel dat wij vanuit de gemeente, laadpaal infrastructuur voor de elektrische deelauto kunnen en willen gaan ondersteunen.’ Wij denken graag mee over dit interessante idee naar het voorbeeld van Midwolde omdat het al werkt en gemakkelijk in het Westerkwartier uitgerold kan worden.’ Na de zomer vindt de tweede uitwisselingsbijeenkomst plaats. Dit zal zijn op 15 oktober a.s. (19.30 uur) in Den Horn. Dan zullen de concrete plannen per dorpshuis uitgewisseld worden en kijken we hoe we slim kunnen financieren en aanvullende financiering kunnen genereren. Daarna volgt uitvoering en afronding. Terwijl we de toekomst inreden was het opvallend stil op de parkeerplaats, alleen nog het zachte gesuis van elektrische motoren in de wind loste stilletjes op.

Het afgelopen jaar is door het Koploperteam Groningen een bijzonder Koploperproject uitgevoerd. Ditmaal niet met bedrijven, zoals we meestal doen, maar met 13 dorpshuizen. In opdracht van de gemeente Zuidhorn (sinds kort Westerkwartier) hebben we deze dorpshuizen begeleid om toekomstbestendiger te worden. In de eerste fase is een 'Duurzame dorpshuizenscan' uitgevoerd, die door meerdere betrokkenen uit het dorp is ingevuld. Daaruit rolden allerlei ideeën over de toekomst van het dorp en het dorpshuis, sterke punten, verbeterpunten, mogelijke aanpassingen, nieuwe functies en diverse projectideeën. Met behulp van de Milieubarometer zijn de milieuprestaties van de dorpshuizen in beeld gebracht. Op basis daarvan is een plan van aanpak opgesteld, waarmee deze dorpshuizen toekomstbestendiger kunnen worden. In een eerste workshop op 19 juni zijn de uitkomsten van deze 'nulmeting' uitgewisseld en inspireerden de deelnemers elkaar om te komen tot concrete projectideeën. Die varieerden van zonnepanelen, isolatie en het geheel energieneutraal maken van het dorpshuis tot plannen voor een elektrische deelauto en een aantrekkelijker inrichting, om zo meer bewoners gebruik te laten maken van de voorzieningen. Het terugdringen van de exploitatiekosten en het genereren van extra inkomsten zijn steeds belangrijke aspecten. Vervolgens zijn per dorpshuis een of meerdere concrete projectplannen uitgewerkt, die in een tweede workshop op 15 oktober naast elkaar zijn gelegd, om zo van elkaar te leren. In die workshop waren ook een aantal experts op het gebied van fondsenwerving aanwezig, die de deelnemers adviseerden over de mogelijkheden voor het verkrijgen van aanvullende financiering, bovenop de bijdrage die de gemeente Zuidhorn hiervoor ter beschikking stelt. In de meeste gevallen dragen de dorpshuizen ook in aanzienlijke mate bij met eigen geld en de inzet van uren door vrijwilligers. Alle dorpshuizen gaan nu aan de slag met de uitvoering van hun plannen. Op een later moment komen ze nog een keer bij elkaar, mogelijk in de vorm van een dorpshuizen-tour, om de resultaten te bewonderen. De deelnemers en de gemeente zijn enthousiast over het proces en de uitkomsten. Daarmee werd duidelijk dat de Koploperaanpak, in aangepaste vorm, ook heel geschikt is om te gebruiken voor dorpshuizen. Het Koploperteam in Groningen bestaat uit Ada Kruiter (CirculairActief), Reina Boels (ReinAdvies) en Jaap de Vries (DZyzzion). Lees meer over het Koploperproject op deze pagina. Voor de provincie Groningen, zie de website van Koploperproject Groningen. Voor dit project, zie ook de website van de gemeente. Hieronder een impressie van de discussies over de projectplannen tijdens de laatste workshop. #Koploperproject #Koplopers #Dorpshuizen #Zuidhorn #Westerkwartier

Sellingen, 9 oktober 2018 In de ochtend van 9 oktober druppelen de eerst Koplopers van het Voedselproject Zuid Oost Groningen binnen bij 'Puur Westerwolde' in Sellingen. De voormalige NoordMee van Staatsbosbeheer is nu een workshop- en cursusruimte met open keuken. In de serre in de vorm van een halve maan, versmelt het Sellinger bos losjes met het binnen gebeuren. Eenmaal compleet start het feest der herkenning. Er kan geproefd worden van Rineke's voedzame quinoa-cake en er is natuurlijk biologische fairtrade koffie en kruidenthee van Westerwoldse bodem, want alles draait hier om gezond, regionaal en lekker! In deze entourage voel je je binnenstebuiten, intiem verbonden met de Natuur. Schakels verbinden Deze eerste terugkoppelingsbijeenkomst van de Koplopers in het voedselproject, is met recht bijzonder te noemen, want ze vertegenwoordigen vandaag aan tafel, elk een opeenvolgende schakel in de voedselketen. En dat benadrukt keten-innovator Mathijs Niehaus, wanneer hij tijdens de aftrap de grafiek met resultaten van de ketenanalyse toelicht. Van elke deelnemer is te zien waar hij zich bevindt in de keten. We leren welke essentiële groeischakels nog missen en noodzakelijk zijn om de groei van de biologische streekproducten in Westerwolde te bevorderen: 1) Distributie en Logistiek om collectief winst te behalen 2) Coöperatieve partners om op te kunnen schalen 3) Financiering om te kunnen investeren 4) Communicatie om zichtbaar en herkenbaar voor de consument te zijn. Gelukkig is de broodnodige expertise al aanwezig in de Koplopergroep, maar tot nu toe ontbrak de koppeling en uitwisseling tussen alle schakels. Kern van het verhaal Een geweldige kans want het verbinden van alle schakels is precies de kern waar het in dit Koploperproject om draait. Als resultaat beogen we een gesloten kringloop van bedrijven die de producten op elkaar afstemmen. De Koplopers leveren elk hun unieke bijdrage aan de natuurlijke keten van biologische streekproducten en zetten regionaal voedsel op de markt, met een zo laag mogelijke milieu-impact en zonder vervuilende voedselkilometers. Dit is het verhaal achter regionaal en natuurlijk voedsel. De bewuste eter wil dit verhaal niet alleen kennen maar ook beleven en ervaren. Pas als je het verhaal beleeft, realiseer je je dat je die waarde zelf toevoegt. Je draagt bij aan een gezonde bodem, flora en fauna en aan je eigen gezond(e) lichaam en geest. Kortom door voor biologische streekproducten te kiezen, profiteert de hele voedselkringloop mee, 3 maal gezond dus! Meten is weten Door de Koplopers is de afgelopen maanden niet alleen hard gewerkt aan de ketenanalyse per bedrijf, maar ook aan de duurzaam ondernemen scan. De Koplopers presenteren vanochtend de resultaten van de nulmetingen. Er zijn scores behaald voor proces, behoorlijk bestuur, people, planet en profit. Daarnaast worden de metingen met de Milieubarometer onderling vergeleken. En dat levert boeiende inzichten en een levendige discussie op. Alle Koplopers zijn het er over eens dat de CO2-impact van voedselkilometers zo ver mogelijk naar nul moet. En daar hebben zij allerlei handvatten voor aangereikt gekregen. Resultaten Koploper Hooghoudt is al gestart met de verankering van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) in het beleid (proces), zodat het in de DNA van het bedrijf komt. Sociale Onderneming Wedeka buigt zich over het energie-verbruik, met zo'n 17 vestigingen valt daar flink wat winst te behalen. Koploper Bakkerij John Meinds zet in op reductie van verpakkingsmaterialen in de winkel, lokale producten en introduceert tijdens de lunch, de katoenen broodzak. De Rabobank Zuid en Oost Groningen heeft direct na de metingen, de medewerkers bewust betrokken bij het milieuvriendelijk maken van de woon-werkkilometers. 'Het was wel even een worsteling om de cijfers boven tafel te krijgen. Maar de winst die we hier kunnen halen maakt dat meer dan goed. Dat levert al zoveel plezier en enthousiasme bij de collega's op!', aldus Margreet Wegman. Koploper PuurIdee heeft al een medewerker die elektrisch rijdt 'en die trend hebben we nu opgepakt' aldus directeur Kirstin Smid, 'Het Koploperproject was het duwtje dat we nodig hadden. De laadpaal is inmiddels besteld!'. Zorginstelling de Blanckenborg is met haar 100 bedden goed doordrongen van het belang van lokaal. Koploper Alfred Nap wil het liefst zoveel mogelijk regionale producten en grondstoffen in de eigen keuken, want ook dat is voor het draagvlak cruciaal. Dit vatten we op als open uitnodiging aan alle Koplopers! Gezond terug naar vroeger Dat die keuken ook ambachtelijk verantwoord moet zijn bleek wel uit de presentatie van Koploper restaurant 't Backhuys. Als slowfood expert tovert Bart Kuiper met vergeten groenten en seizoensgebonden, regionale ingrediënten, authentieke gerechten op je bord. Van Gronings aalbessen-ijs tot kwarteleitjes uit eigen ren en brood gebakken met ambachtelijk gemalen meel van Koploper Mulder-Pot. Molenaar Jan Pot betrekt zijn granen van Drentse en Groningse boeren. En als je goudgeel bloeiende Groningse akkers in oktober aanziet voor koolzaad, kun je er rustig vanuit gaan dat het hier toch echt mosterdzaad betreft. Koploper Marne Mosterd richt zich op inkoop en productie van regionale boeren met Gronings mosterdzaad. De Koplopers zetten zich in om het ambacht en de kennis van onze oma's te behouden. Voor de opkomst van de pillenindustrie, bereidden zij regionaal voedsel van (medicinale) kruiden en gezonde methoden (zoals fermentatie). De traditionele gerechten zitten boordevol mineralen en vitamines, die nauwkeurig afgestemd zijn op de natuurlijke behoeften. Ze zijn het wapen tegen welvaartsziekten. En bovendien komen ze ook de smaakbeleving volop ten goede. Toegevoegde zouten en suikers in de bewerkte producten van nu zijn 'dooddoeners' stelt Bart Kuiper. De Natuur zorgt Wist u dat in de hoorns van koeien mineralen opgeslagen worden? Zo wordt in periodes van bijvoorbeeld hevige droogte, voedzame melk gegarandeerd. Bij Koploper Bioboerderij Landleven staat kennis, onderzoek en ontwikkeling van natuurlijk voedsel centraal. Chonda Luring leidt regelmatig groepen (kinderen) rond. En binnenkort als de lesruimte klaar is gaan we ook workshops geven, vertelt ze. De biodynamische boer verbindt moderne technologie met biologische gewassen zoals groenten en granen. Door wisselteelt versterkt de minerale huishouding en het bodemleven. Het gevolg is biodiversiteit, als gezonde leefomgeving van bloem tot bij en van koe tot mens. Het biodynamisch boeren stelt Harry Luring, bevordert ook natuurlijke resistentie tegen ziekten. Bestrijdingsmiddelen en kunstmest zijn dan vanzelf overbodig. Sinds een half jaar is onder het eigen merk 'Westerwolds goud' een biologische zuivellijn gelanceerd en ook biologisch vlees wordt aan huis verkocht. De natuur zorgt goed voor zich zelf en voor ons, als wij goed voor de natuur zorgen. Lezing Rineke Dijkinga Na de heerlijke biodynamische lunch zijn de ogen gericht op Rineke. Zij geeft een leerzame lezing over de invloed van gezonde voeding op mens, natuur en omgeving. Sinds de opkomst van de supermarkt zijn we de verbinding met ons eten kwijtgeraakt. Als orthomoleculair geneeskundige kent Rineke de ingenieuze reparatie-mechanismen van het lichaam. De optelsom van bewerkt voedsel zonder voedingswaarde uit de supermarkt, gecombineerd met de uitputting van de bodemkwaliteit door gangbare landbouw heeft grote gevolgen. Op dit moment lijden ca. 8,2 miljoen Nederlanders aan een chronische ziekte aldus Rineke. Als we nu de (biologische) boer niet betalen, betalen we straks de dokter. Onder het motto 'wij zijn wat ons eten eet' somt zij allerlei alternatieven op. Eet biodynamische oergranen; naakte haver, rogge, boekweit en quinoa in plaats van bewerkte tarwe en rijst. Zet regelmatig vergeten groenten zoals pastinaak, aardperen en schorseneren op het menu. Ga voor rauwmelkse (zure) zuivel want dit is een wereld van verschil voor een gezonde darmflora. Chlorofyl zit in zeegroenten maar ook in spinazie, avocado, kruiden, en bieslook (groene groenten). Het bindt de toxische stoffen in je lijf. Wauw, wat een energie geeft deze groepslezing. Het was een weldaad aan voedsel voor lichaam en geest voor iedereen deze middag. Volgende stap De dertien Koplopers zijn alweer druk bezig met de Duurzaam Ondernemen Agenda. De aangereikte adviezen worden vertaald naar concrete actieplannen. Eind november worden de actieplannen met elkaar uitgewisseld en staat de bijeenkomst in het teken van de collectieve kracht van communiceren en 'making ideals happen!' Enkele van de Koplopers die deelnemen in dit project zijn lid van de coöperatieve vereniging 'de Graanrepubliek', een samenwerkingsverband van boeren en graanverwerkende bedrijven die samen de teelt en de verwerking van granen in al hun verscheidenheid weer een nieuwe impuls willen geven. In de oude stoomlocomotievenloods in Bad Nieuweschans worden de regionale granen verwerkt in de bakkerij, pastamakerij, brouwerij, mouterij en een distilleerderij van Groningse bodem. Ook de Natuurwinkels van Emmen en WInschoten nemen deel in dit project. Je koopt er gezonde producten uit een ruim assortiment van 3000 biologische, natuurlijke en regionale producten.

Den Horn, 9 oktober 2018 Een belangrijk moment breekt aan voor de 13 deelnemende dorpshuizen in het Koploperproject duurzame dorpshuizen Zuidhorn. Maar liefst elf dorpshuizen bespreken vanavond in het 'Hornhuus' van Den Horn hun actieplannen met elkaar. Afwisselend schuiven tijdens de bespreking diverse experts aan om de dorpshuisbesturen te voorzien van advies op maat. MEER INZICHTEN, MEER PLANNEN Na een aantal maanden voorbereiding staan er voor 'het toekomstbestendige dorpshuis' ca. 20 concrete plannen op de agenda. Het afgelopen jaar is er in elk dorp een duurzame dorpen scan uitgevoerd en een workshop gehouden met het Koploperteam. Vlak voor de zomer kwamen de dorpshuizen al in Noordhorn bijeen om de resultaten van de nulmeting en kansen op toekomstbestendige energie, gebouwen, mobiliteit, afval en kostenbesparing te inventariseren. Ze namen deel aan workshops over energiebesparing, energiecoöperaties en elektrische auto's delen met je dorp. Verrijkt met nieuwe inzichten over verdienmodellen, sociale functies en doelgroepen zette men opgedane kennis om in toekomstgerichte actieplannen. SMART TEAMS Tijdens de introductie vanavond staan we kort stil bij de SMART methode om sneller tot succesvolle acties te komen. SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Tijdgebonden, Realistisch en Acceptabel. Je kunt je partner helpen door vragen SMART te stellen. Dit draagt dit bij aan jouw succes en dat van de buurvrouw of buurman. Goed voorzien van koffie en thee met Groninger Koek verdelen ca. 35 dorpsvertegenwoordigers zich over de bar, de achterzaal en de grote zaal. Met veel waardering voor het functioneel ingerichte dorpshuis van Den Horn, installeren de vijf teams zich. Het bruist en als je naar de geanimeerde gesprekken luistert, voel je het enthousiasme. Interessante plannen zoals warmteregulering en 'van het gas af' liggen op tafel. Geboeid buigen de partners zich over de manier waarop ze de verduurzaming gaan aanpakken, met zonnepanelen in Den Horn of met Ledverlichting plus een energiecoöperatie in Aduard. En wat vindt Lauwerzijl van samenwerking met het dorpshuis en de aannemers van Kommerzijl? Daar wordt dus iedereen blij van! Door gezamenlijk HR++ glas en isolatiemateriaal in te kopen besparen Saaksum en Den Ham een flinke duit op het gasverbruik. Niehove heeft al een heel aantal maatregelen gerealiseerd en die kennis en ervaring komt in Visvliet en Pieterzijl wel heel goed van pas. Het damesbestuur van Grijpskerk vouwt de plannen van hun nieuwe MFC uit, voor een aandachtig herenbestuur van Aduard, dat zichtbaar onder de indruk is van zoveel ambitie. EXPERTPANEL Het expertpanel dat vanavond beschikbaar is, bestaat uit Frans Traa die veel ervaring heeft opgedaan met de nieuwbouw van het MFC de Gaveborg in Oostwold en de verduurzaming van het dorpshuis in Lettelbert. Naast hem zit Jantine Koppert van de Groninger Energie Koepel. In haar rol als fondsenwerver en adviseur duurzame energie-opwek neemt zij veel kennis mee over energie-gerelateerde subsidies. Mayke Zandstra werkt als adviseur voor de vereniging Groninger dorpen en kan van elk project aangeven wat de haalbaarheid is bij subsidieverstrekkers. Andre Moock van het Fonds Nieuwe Doen, geeft waardevolle adviezen over de voorwaarden waaronder een snelle toekenning (2-4 weken) van een lening moet voldoen. De plannen van Den Horn en Niezijl worden plenair besproken. Den Horn hinkte met haar plannen op twee gedachten. Direct doen door zonnepanelen op het dak te plaatsen of dat plan uitbreiden met de isolatie en renovatie van de grote zaal. Na vanavond wordt de keuze heel snel duidelijk, iets meer tijd uittrekken voor een compleet plan levert een aanzienlijke meerwaarde voor de het dorpshuis in de toekomst op. Niezijl komt vanavond ook met succes thuis. Zowel het plan voor 'investering in de bron' met zonne-energie en een luchtwarmtepomp als dat van de toekomstbestendige 'van rouw tot trouwzaal' en biljartruimte mag rekenen op 100% slagingskans. En daar kunnen alle dorpen zich aan spiegelen, want alle ingrediënten zijn in dit plan aanwezig. Zelfs als het hier of daar ontbreekt aan capaciteit voor het indienen van een subsidieaanvraag is er altijd een mouw aan te passen en kan Groninger Dorpen de nodige assistentie verlenen. Daar zijn we tenslotte voor, aldus Mayke Zandstra. CRADLE TO CRADLE DUTCH DESIGN Wat staat daar in de coulissen van het toneel? Het is een stoel gemaakt van oude koelkastdeuren. En wat schijnt daarboven? Deze sfeervol en diffuus licht verspreidende lamp is gemaakt van jute door de Groningse ontwerper Melle Koot. Cradle to Cradle betekent van wieg tot wieg en duurzamer kan niet! Melle ontwerpt ook tafels van gras, die worden gemaakt in Veendam. Met deze en andere vrolijke noten neemt Cradle to Cradle ontwerper Melle Koot ons mee in zijn presentatie over toepassingen van duurzame en hergebruikte materialen. En ja het is anders, het is apart, afwijkend en voor sommigen even wennen. In het sfeervolle dorpshuis van Rottevalle zijn al hele mooie resultaten bereikt. De natuurlijke en technisch volledig demonteerbare C2C gebruiksobjecten leiden tot volle tevredenheid van de gebruikers. Ondertussen gaan de materialen en voorbeelden van hand tot hand en worden de zintuigen geprikkeld. Er is voor iedereen wel iets dat tot de verbeelding spreekt, ook al moet het soms nog even landen. Aan het eind van deze inspirerende presentatie legt Melle zijn idee van het Meubeldepot uit, een ruilbank van designmeubelen waarin de waarde van de inventaris voor deelnemende dorpshuizen gegarandeerd blijft. Er wordt goed meegedacht en een van de conclusies is dat dit een mooie manier kan zijn om de jeugd meer te betrekken bij het dorpshuis. Het loopt tegen tienen en de avond zit er bijna op. De reacties van de aanwezigen zijn ronduit positief. In de dialoog met deskundigen en partners verdwenen aarzelingen en onzekerheden. Deze enthousiaste deelnemers nemen een ervaring mee die onbetaalbaar is. Als je duidelijk in beeld hebt waarom je een doel wilt bereiken voor je dorp, dan wordt het meer dan een 'gedroomde werkelijkheid'. Dagelijkse dingen blijven de norm totdat een nieuwe werkelijkheid in gang wordt gezet. Met deze boodschap van nut en noodzaak op zak, gaat iedereen met een toekomstbestendig gevoel terug naar huis. Wie weet wat het dorpshuis van de toekomst gaat brengen?! Over ongeveer zes maanden zien we elkaar opnieuw en berichten we over de bereikte resultaten.

Stadskanaal, 26 november 2018 Op de locatie van PuurIdee krijgen we meteen een heel nieuw beeld bij het begrip 'kantooromgeving'. In de grote open ruimte beneden zijn een achttal werkplekken 'gehuisvest', waardoor toch in besloten sfeer gewerkt en overlegd kan worden. Je kunt er ook snel even aanschuiven om iets af te stemmen. Dan neem je plaats op de schommel en word je er al wiegend aan herinnerd dat je 'onderweg' bent. Er is overal over nagedacht bij de inrichting van dit kantoor en dit betaalt zich uit in werkplezier en 'arbeidsvitaminen'. Na een warme ontvangst met thee en koffie worden de aanwezige Koplopers meegenomen via de uitnodigende trap, naast de glijbaan naar boven. Deze tweede terugkoppelingsbijeenkomst staat in het teken van de kracht van samenwerking. Na een korte introductie van Reina Boels over de inhoud van de middag vertelt Geralt Nieuwenhuis over de bedrijven PuurIdee en Screencom. Dan gaan de Koplopers in duo's aan het werk. De actieplannen komen op tafel en worden 1 op 1 met elkaar doorgenomen. Bioboerderij Landleven heeft het bedrijf al bijna energieneutraal met een eigen EAZ-Windmolen en zonnepanelen op het dak. Bovendien worden het vlees, de groenten, gewassen en het fruit volledig biologisch geproduceerd. De zuivelproducten worden door Marijke onder het eigen streekmerk 'Westerwolds Goud' verwerkt op het bedrijf. De belangrijkste uitdaging volgens Harry is de tractor die rijdt nog niet duurzaam evenals een aantal andere bedrijfsmachines. Harry onderzoekt de overstap naar blauwe biologische diesel. Bakker John Meinds is in gesprek met Bart Kuiper. Bart is chef-kok van restaurant 't Backhuys en ze vinden elkaar helemaal in een vaktechnische dialoog over het ambachtelijk bakken van brood. Bart bakt zijn eigen vers brood voor gebruik in zijn restaurant en doet interessante tips op van John Meinds, want die kent met zijn ruim 30 jaar ervaring de kneepjes van het bakkersvak. Maar ook de zorg voor de medewerkers komt uitgebreid aan de orde. Als alles goed loopt denk je soms dat een gedragscode of handboek overbodig is. De praktijk leert echter dat juist als iets niet lekker loopt in de arbeidsverhoudingen, goed vastgelegde afspraken een goede sfeer binnen het bedrijf ten goede komen. Omdat iedereen in het team dan weet dat werkgever en werknemer(s) heldere afspraken met elkaar hebben vastgelegd en men er ook aan gehouden kan worden. Het word teen gezamenlijke verantwoordelijkheid. Margreet Wegman van de Rabobank Zuid en Oost Groningen heeft samen met het team al veel duurzame zaken in gang gezet. Zoals een educatief programma voor scholen. Het is mooi om ter plekke te zien hoe hierdoor, ook voor de andere Koplopers gelijk weer nieuwe kansen op samenwerking ontstaan. Een typisch voorbeeld van Koploper Kracht. Ook mobiliteit heeft binnen de Rabobank speciale aandacht, vooral omdat woon-werkverkeer door de medewerkers zelf als kansrijk is aangegeven. Twee elektrische bedrijfsauto's zijn in ieder geval al besteld. PuurIdee heeft een indrukwekkend actieplan opgesteld. Zij voeren MVO door in alle haarvaten van het bedrijf en door dit samen met het team te doen kan er veel werk verzet worden in relatief korte tijd. Er ontstaat een interessante discussie over de ethiek van duurzaam zaken doen. Waar leg je de grens? Waaraan werk je mee en hoe zorg je dat je onderdeel wordt van duurzame verandering? Boeiende vragen waar een aparte avond mee gevuld kan worden. Tijdens de 'speeddates' neemt Mathijs Niehaus de leiding en gaan de deelnemers in 3 rondes van 3 minuten in groepjes uiteen met de opdracht om zoveel mogelijk product-ideeën te ontwikkelen. En dat geeft veel creatieve uitkomsten, verbazing, verwondering en plezier. Die producten houden wij nog even geheim, want we zitten nog midden in de laboratoriumfase. Nog even geduld tot het Koplopersymposium van 31 januari 2019. Daar zullen de nieuwe streekproducten worden gepresenteerd. Toch lichten we al een tipje van de sluier op want we mogen het door Reina Meinds meegenomen kersverse 'Westerwoldse Kwark' testen in drie smaken. Een engeltje op je tong. Weer een mooi voorbeeld van een unieke Koploper samenwerking tussen de bakker en de bioboerderij. Deze 'test' smaakt overtuigend naar meer van het Groninger land. Als laatste onderdeel van de middag duiken we in een workshop communicatie, aangeboden door PuurIdee. Over strategie, perceptie en waarden. Kirstin neemt ons mee in de boeiende wereld van woord en beeld. Over zenden en ontvangen, aanraakpunten en een plek in het hoofd en hart van de klant. Iedereen is tot de laatste minuut geboeid en we krijgen een invuloefening mee naar huis. Als Koploperteam hebben wij de oefening inmiddels gemaakt en dat bracht wederom allerlei nieuwe inzichten en ideeën. Wat een kracht gaat er uit van dit ketenproject. Het is alsof elke actie dubbel doorwerkt en drie keer zo hard binnenkomt. De Koplopers concentreren zich vanaf nu op de communicatie-opdracht. Hiermee maken zij een kans op de Koploperprijs die tijdens de slotmanifestatie op 31 januari a.s. in de Graanrepubliek van Bad Nieuweschans zal worden bekend gemaakt. Dat wil je echt niet missen, dus houd je mail goed in de gaten.

Stadskanaal, 21 december 2018 Zuid en Oost Groningen, Uitnodiging koplopersymposium 31 januari 2019 van 13 tot 17 uur ​ Als start in het nieuwe jaar nodigen wij jou uit voor een uniek Koplopersymposium. 12 Koplopers in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen presenteren hun aanbod van duurzame streekproducten en andere duurzame resultaten van het Koploperproject. Na bijna een jaar intensieve samenwerking in de voedselketen, is er een keur aan pure streekproducten tot leven gebracht. Als deelnemer krijg je een proeverij aangeboden, je doet mee aan de productkeuring en maakt deel uit van de marktplaats van vraag en aanbod. De volgende Koplopers weerspiegelen de oerkracht van de regio: Marne Mosterd, Natuurwinkels Emmen en Winschoten, PuurIdee Marketing en Communicatie, Bakkerij John Meinds, Bioboerderij Landleven, De Graanrepubliek, Wedeka sociale werkvoorziening, Woonzorgcentrum De Blanckenborg, Molenbedrijf Mulder Pot, Distilleerderij Hooghoudt BV, Restaurant 't Backhuys en de Rabobank Zuid en Oost Groningen. 31 januari van 13.00 - 17.00 uur Koplopersymposium 'Van Bodem tot Bord' 'De Keten van Streekproducten' ​ Als locatie voor het symposium is gekozen voor Locloods 1877, de horecalocatie van De Graanrepubliek op het adres Oude Zijl 1 in Bad Nieuweschans, zo'n 30 minuten van de stad Groningen aan de Duitse grens. Op deze bijzondere plek brengen de Koplopers de Graanrepubliek tot leven met pure, eerlijke en lokale producten. De locatie is het centrum van de Graanrepubliek 2.0 waar een zestal ondernemers er een mouterij, een brouwerij, een bakkerij en een pastamakerij runnen. Er is ook een proeflokaal gevestigd. Je kunt er gemakkelijk met de trein komen, proeven van de producten, een klokje drinken en een rondleiding doen. Symposiumbezoekers kunnen er tussen 12.00 en 13.00 uur een lunch nuttigen in het Bakkerscafé. Reserveren gewenst, dit kan hier ​

Stadskanaal, 29 januari 2019 Zuid en Oost Groningen, Uitnodiging koplopersymposium 31 januari 2019 van 13 tot 17 uur ​ Beste geïnteresseerde, Aanstaande donderdag 31 januari 2019 ontmoeten wij jou graag op een verfrissend en inspirerend Koplopersymposium. Heb jij je al opgegeven voor dit gratis voedselfestival waar van alles valt te beleven, proeven en ervaren? 12 Koplopers presenteren hun biologische producten en andere duurzame resultaten van het Koploperproject. Dankzij een intensieve samenwerking tussen de Koplopers in de voedselketen, is er een keur aan pure streekproducten tot leven gebracht. Geniet van een proeverij, ontmoet gelijkgestemden en verdiep je kennis met 'True Price Accounting'. De volgende Koplopers versterken de voedselketen in de regio: Marne Mosterd, Natuurwinkels Emmen en Winschoten, PuurIdee Marketing en Communicatie, Bakkerij John Meinds, Bioboerderij Landleven, De Graanrepubliek, Wedeka sociale werkvoorziening, Woonzorgcentrum De Blanckenborg, Molenbedrijf Mulder Pot, Distilleerderij Hooghoudt BV, Restaurant 't Backhuys en de Rabobank Zuid en Oost Groningen. 31 januari van 13.00 - 17.00 uur Koplopersymposium 'Van Bodem tot Bord' 'De Keten van Streekproducten' ​ Even voorstellen: uw dagvoorzitter: Wilbert maakt mensen enthousiast over eten, hij verbindt ze door het gesprek op gang te brengen en de discussie aan te gaan. Naast zijn liefde voor eten, liggen zijn interesses bij ondernemerschap, duurzaamheid en startups. Wilbert presenteert onder andere voor Pakhuis de Zwijger en is te zien in de Keuringsdienst van Waarde Quiz. Wilbert van de Kamp maakt en vertelt verhalen over waarom eten de wereld een betere plek maakt: "Ik ben er graag bij als mensen uit verschillende denkrichtingen met elkaar in gesprek gaan. Om het gesprek in goede banen te leiden, maar ook om het uit de bocht te laten vliegen.” De Groninger had zijn eigen studentenrestaurant, kookt regelmatig thematische, schurende diners en maakte van Landhuis Oosterhouw in Leens een huis waar alleen gekookt wordt met producten van binnen de 10 km van het huis. Wilbert van de Kamp is als ikwilpret tevens bedenker en ondernemer van de concepten Uit De Kast – een droogwareninzameling voor voedselbanken – , Appelkruimel & Fris – een duurzaam kledingmerk – en Omapost – alternatief voor facebook tegen vereenzaming. Gastspreker Eosta onthult eerlijke prijzen ​ Gastspreker Michael Wilde is directeur duurzaamheid van Eosta, distributeur van biologische groente en fruit. Het bedrijf werkt met honderden telers en leveranciers in zes continenten. Via het transparantiesysteem Nature & More heeft Eosta als doel de consumenten een bewuste keuze te bieden en voor telers een goede prijs te realiseren. Afgelopen november werd de prestigieuze Europese duurzaamheidsprijs toegekend, voor haar voortrekkersrol in het zichtbaar maken van de verborgen kosten in de voedselketen. True Cost Accounting is een nieuwe vorm van kostprijsberekening waarbij ecologische en sociale impacts worden opgenomen in de winst- en verliesrekening van bedrijven. Wat is de werkelijke prijs van de producten op jouw bord? Locatie Graanrepubliek 2.0 Bad Nieuweschans Het Koplopersymposium wordt gehouden in De Oude Remise in Bad Nieuweschans, zo'n 30 minuten van de stad Groningen aan de Duitse grens. De trein vertrekt elk uur vanuit Groningen op spoor 3b. Op deze bijzondere plek brengen de Koplopers de Graanrepubliek tot leven met pure, eerlijke en lokale producten. Symposiumbezoekers kunnen er tussen 12.00 en 13.00 uur een lunch nuttigen in het Bakkers café. Wel graag vooraf reserveren, de kosten voor de lunch zijn € 10,-. Deze kosten kunt u ter plaatse contant of per pin voldoen in het bakkerscafé. Reserveer uw lunch hier. De Graanrepubliek 2.0 is bereikbaar vanuit Groningen via de A7 afslag 49, Bad Nieuweschans. Navigatie-adres: Oude Zijl 1, 9693 PA Bad Nieuweschans. Speciaal voor de gasten van het Koplopersymposium is er een interessante rondleiding door de productie-afdelingen, zoals de mouterij, bierbrouwerij, distilleerderij, pastamakerij en bakkerij. Via de loopbrug krijg je in vogelvlucht een uniek perspectief op de Graanrepubliek 2.0. Afgedaald voel je je direct thuis in de gezellige landwinkel of in de LocLoods en kun je lekker genieten van de vers bereide streekproducten 'van bodem tot bord'. Korter kan niet. Aanmelden voor het symposium kan HIER Koploperproject Groningen helpt mkb’ers en organisaties duurzamer werken. De dynamiek die tijdens het project ontstaat tussen de gelijkgestemde partners werkt verrijkend. Ook Koploper worden? Kijk op de website (www.koploperproject-groningen.nl) of neem contact op met: 06 37 23 63 37. Wij komen graag langs voor een persoonlijk gesprek. Met hartelijke groet namens het Koploperteam Groningen, Jaap de Vries, Reina Boels en Ada Kruiter