In het appeltjesgroene, blokvormige gebouw aan de A7, naast de trainingsvelden van FC Groningen vind je het ’Topsportzorgcentrum’ Groningen. Op deze dynamische plek beklom de Koplopergroep (bedrijventerrein) Zuidoost de duurzame ladder tijdens een workshop in het sportrestaurant op de 1e verdieping. De Koplopers zijn te gast bij 2Corpus, ‘Eat, Chill & Meet’ van Koploper Patrick Reinders, eigenaar van de Effektief Groep. Hier krijgen ze een uitgebalanceerde sportmaaltijd aangeboden. Als hoofdonderdeel staan vandaag de Koploper-pitches op het programma. Daarin wisselen de deelnemers de resultaten van de nulmeting onderling uit. In het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen gaan Koplopers in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen een klein jaar lang met elkaar aan de slag om duurzaam ondernemen stevig in hun bedrijf te verankeren. De bedrijven worden doorgelicht (nulmeting), maken een concreet MVO-actieplan en vergroten de impact op medewerkers, in de keten en van elkaar. In dit Koploperproject Zuidoost Groningen doen mee: Harrier Accountancy en Bedrijfsadvies, leerwerkbedrijf Leerbouwen, Donkergroen Groenvoorziening, Roossien Hoogwerktechniek, Waterbedrijf Groningen, Kwint Groep, marketingbureau Ten Stripes en schoonmaakbedrijf Effektief Groep. Sanne Vogel van Harrier maakt gelijk indruk. Samen met eigenaar Harry Marissen stelde ze een degelijk MVO-beleid op, inclusief een eerste MVO-verslag en een concreet actieplan. Alle inkoop is doorgelicht op duurzaamheid. Verder verrees op het terrein van Harrier een bijenhotel, een kruidentuin, een wilde bloemenstrook en een biocomposteerbak. Bart Joling van Marketingbureau Ten Stripes vatte de koe bij de hoorns door de compensatie van de CO2-footprint van het bedrijf met aankoop van groencertificaten. Op kantoor werd tevens een oesterzwamkas van Fryslân Fungies geïnstalleerd, waarmee eigen koffiedik als voedsel terugkomt in de kringloop. Door deze voorbeelden te delen maakt Ten Stripes maatschappelijke impact ook aantrekkelijker voor medewerkers, klanten en partners. Voor Arie Meerman van Waterbedrijf Groningen, vielen de schellen van de ogen tijdens de doorlichting. Hij kreeg een verhelderend inzicht en ontdekte hoezeer MVO al in het ‘Groningse’ DNA van de medewerkers zit, nuchter en praktisch: ‘nait soezen moar doun’ van onderop. Maar het is nog geen samengesteld beeld voor de hele organisatie. Dit inzicht vormt de aanleiding om direct aan de slag gegaan met de verankering van duurzaamheid in beleid. Brandstofbesparing op woonwerk-verkeer was al prioriteit maar door corona doet zich nu een extra kans voor. Structurele thuiswerkdagen worden vanaf nu geborgd in MVO-beleid. Dat levert op langere termijn aanzienlijke besparingen op CO2 en kosten op. Donkergroen is innovatief Koploper in Nederland voor groenvoorziening met biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulaire terreininrichting. Na de nulmeting onderwierp Ramon Hoiting de eigen locatie aan de Duinkerkenstraat aan de duurzame terreinscan. Dat zette hem en zijn team aan het denken. Het terrein wordt binnenkort onder handen genomen en klimaatbestendig ingericht. Peter van der Velde krijgt tijdens zijn pitch veel waardering voor de wijze waarop zijn bedrijf Roossien het klanttevredenheidsonderzoek uitvoert. Klanten worden beloond met een bijdrage van 10 Euro, als ze de enquête invullen. Dit bedrag besteden ze aan een maatschappelijk doel naar eigen keuze. Zo maakt het bedrijf al decennia social impact door de klanten direct te betrekken bij MVO. De vraag van Hendrik van der Sluis van leerwerkbedrijf Leerbouwen maakt de inspiratie los. Hoe kunnen we onze medewerkers stimuleren om duurzamer te gaan reizen? Sanne tipt over de invoering van een elektrische deelauto bij Harrier. Daarmee kunnen er vijf bedrijfsauto’s uit. Bart heeft goede ervaring met de Move Fit app waarmee duurzaam reizen ook populair wordt bij medewerkers. Ten slotte geeft Arie Meerman de gouden tip die je morgen al kan doen: Geef het goede voorbeeld en kom zelf met de fiets naar het werk. Vertel collega’s wat het oplevert. Een strak lijf, leeg hoofd, vrijheid en het natuurgevoel. Een typisch Groningse doeltreffende aanpak. Na afloop van de pitches volgt de rondleiding door het gebouw. Beneden zien we een ‘state of the art’ trainingshal die voor de spelers van FC Groningen en andere topsporters is ingericht. In het Omnium op de tweede verdieping werken zorgexperts vanuit verschillende invalshoeken aan de optimale conditie en herstel van de sporters. Op de bovenste verdieping zetelen o.a. VNO/NCW, de SER en Economic Board. Groene planten zorgen voor een oase van ruimtelijke rust, licht en zuurstof. Dit project werd door Donkergroen ingericht. Het laatste onderdeel van de middag is ‘food for thought’ voor de Koplopers en dat smaakt! In sinaasappelsap gemarineerde witlof, quinoa bereid in bietensap, sojabonen en een rijk gevulde pasta vormen een appetijtelijk geheel. De middag is compleet. Tijdens de volgende bijeenkomst in november bij Koploper Donkergroen, gaan deze Koplopers elkaars duurzame actieplannen onder de loep nemen. En nog een tip! Op 10 oktober a.s. valt er van alles te ontdekken tijdens de (landelijke) ‘duurzame open dag’ bij Harrier Accountants aan de Verlengde Bremenweg in Groningen. Het Koploperproject Zuidoost Groningen wordt uitgevoerd door het Koploperteam Groningen, in partnership met Bedrijvenvereniging Zuidoost en de gemeente Groningen.

''Alle 375 SRA-kantoren moeten doorpakken als het gaat om verduurzamen. We kunnen niet achterblijven. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen. Voor onszelf, maar vooral voor onze klanten, want daar zitten de risico’s en kansen als het gaat om de energietransitie.'' Dit zegt Dominique Aarts, adviseur duurzaamheid en innovatie van Van Oers accountancy en advies. Dit kantoor was een van de deelnemers aan het SRA-Koploperproject, een acht maanden durend traject waarin dertien SRA-kantoren aan de slag zijn gegaan met verduurzamen in brede zin en tevens hebben nagedacht over of een begin hebben gemaakt met innovatieve dienstverlening naar klanten. Gedurende het traject kregen de Koplopers een uitgebreide nulmeting, stelden ze een praktische duurzaamheidsagenda op en leerden hun communicatie over duurzaamheid te verbeteren. In een aantal bijeenkomsten deelden ze hun resultaten en ideeën. Zo ontstond geleidelijk steeds meer enthousiasme om concreet aan te slag te gaan met duurzaamheid, zowel binnen het eigen kantoor als om hun klanten te gaan bijstaan. In de bijeenkomst, die plaatsvond op een duurzame locatie - Dynahouse in Nieuwegein - gaf Jaap de Vries, die de deelnemers begeleidde, een korte recapitulatie van het traject en zijn ervaringen met deze groep enthousiaste Koplopers. Leonie Derksen van SRA presenteerde de uitkomsten van de evaluatie. Daaruit bleek dat alle deelnemers tevreden tot zeer tevreden zijn met hun deelname aan het project. Daarna gaf auteur Jeroen Horlings een inspirerende presentatie over duurzame mobiliteit, waarin hij vooral veel misvattingen en vooroordelen over elektrisch rijden rechtzette. Voor accountants is dit een belangrijk thema, aangezien mobiliteit zo'n 65% uitmaakt van de CO2-footprint van de deelnemende kantoren, zo bleek uit de nulmeting. Een enkel kantoor reed al vrijwel volledig elektrisch. De anderen gaan hier nu ook snel meer werk van maken. Tenslotte was het de beurt aan bestuurslid Harry Marissen (die zelf eerder al eens de Koploperprijs won met zijn eigen kantoor Harrier) om de Koploperprijs uit te reiken aan de Koploper die de communicatieopdracht van het project het meest overtuigend maakte. De prijs ging naar Julian en Lynn van Qwintess uit Noordwijk, die verrast, maar ook zichtbaar blij waren met de prijs. Alle deelnemers ontvingen het Koplopercertificaat. De volgende kantoren deden mee: Eshuis Accountants en Belastingadviseurs, Van Oers accountancy en advies, JAN© Accountants en Adviseurs, Van der Lans & Van der Leek Accountants en Adviseurs, Qwintess, Lansigt accountants en belastingadviseurs, ESJ Financial Engineering, Verstegen Accountants en Belastingadviseurs, HLB Blömer accountants en adviseurs, HLB Witlox Van den Boomen en Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs, Bentacera en CROP. Lees verder op de website van SRA. Meer weten over het Koploperproject? Kijk dan op www.koploperproject.nl.

Inmiddels is dit symposium achter de rug. Je kunt de hele uitzending hier terug kijken. In de speciaal ingerichte filmstudio presenteren negen Koplopers in duurzaam ondernemen uit Het Hogeland, de resultaten van het Koploperproject: Technisch Expert Jansen, PMF Mechanical Services BV, Modelmakerij Noord Nederland en UVO Vervoer in Uithuizen, Kinderopvang Paddington, Bakkerij Hoekstra en Loonbedrijf Wieringa in Bedum, Terra Voortgezet Onderwijs Winsum en Hoveniersbedrijf Coen Overdevest in Leens. Tijdens het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen werken Koplopers een jaar lang intensief aan duurzaamheid. De Koplopers krijgen een grondige doorlichting, meten hun milieu-impact en pitchen de resultaten onderling. Daarna maken ze een praktisch MVO-actieplan. Tijdens unieke en inspirerende bedrijfsbezoeken delen ze nuttige feedback, praktische voorbeelden en duurzame tips. Tenslotte leren ze helder communiceren over duurzame doelen en ambities waar ze voor staan, naar de klanten, ketenpartners en op de werkvloer. Op dit online Koplopersymposium wordt de winnaar van het Koploperproject Hogeland bekend gemaakt! Datum 22 oktober van 14.30 - 16.30 uur Koplopersymposium Circulair Ondernemerschap 'Climate Take Back' Programma Opening wethouder Kristel Rutgers Talkshow Jetta Post met Koplopers Muzikaal intermezzo Vervolg talkshow Jetta Post met Koplopers Muzikaal intermezzo Gastspreker Geanne van Arkel Uitreiking Koploperprijs Digitale borrel Jetta presenteert... RTV Noord verslaggever, Jetta Post presenteert tijdens een wervelende talkshow de resultaten van het Koploperproject Hogeland. Negen Koplopers komen aan het woord en laten op authentieke wijze zien wat er de afgelopen maanden allemaal is bereikt tijdens hun deelname aan het Koploperproject. Koplopers maken elkaar enthousiast en dat werkt aanstekelijk! Live uitzending Herberg Wongema 'Hornhuizen' Het Koplopersymposium wordt live uitgezonden vanuit Wongema in Hornhuizen. Vlak achter de dijk aan de Waddenzee ligt deze 'social impact hotspot' van het Hogeland. Voor velen een bijzondere werkplek, productiehuis en creatief ontmoetingscentrum om samen te werken, eten en plezier te hebben. Wongema is een podium voor evenementen zoals het maandelijkse eetcafé, thema-activiteiten, unieke verhalen, poëzie en muzikale optredens. Gastspreker Geanne van Arkel De Duurzame MVO-manager van het jaar 2018 was Geanne van Arkel. Interface is al vele jaren pionier en koploper in duurzame vloeroplossingen. Geanne heeft haar sporen bij Interface verdiend met de succesvolle transitie van de oer-Hollandse 'Heuga' tapijttegel naar de 'Proof Positive-tapijttegel'. De eerste tapijttegel waarbij meer CO₂ opgenomen wordt dan Interface uitstoot bij dit gehele proces. Geanne daagt je uit met een nieuwe missie ‘Climate Take Back’ voor toekomstgerichte ondernemers. Als gedreven duurzaamheidsambassadeur verbindt ze bedrijven en maakt MVO persoonlijk. Als ondernemer krijg je een nieuwe kijk op duurzaamheid en ideeën voor duurzame innovatie en nieuwe businessmodellen. Ontdek de duurzame kracht van jouw onderneming! MELD JE HIER GRATIS AAN VOOR HET ONLINE KOPLOPERSYMPOSIUM Na aanmelding ontvang je per email voorafgaand aan het event instructies voor het inloggen. Het Koploperproject Groningen helpt mkb’ers en organisaties in de provincie Groningen duurzamer werken. De dynamiek die tijdens het project ontstaat tussen de gelijkgestemde partners werkt verrijkend. Ook Koploper worden? Kijk op de website www.koploperproject-groningen.nl of neem telefonisch contact met dit nummer: 06 37 23 63 37. Buiten provincie Groningen: https://www.dzyzzion.nl/koploperproject Wij komen graag langs voor een persoonlijk gesprek. Het Koploperteam Groningen, Jaap de Vries, Reina Boels en Ada Kruiter

Op 23 oktober hielden we vanwege corona voor het eerst een Koplopersymposium in hybride vorm. Vanuit een speciaal ingerichte studio in Herberg Wongema in Hornhuizen hield Jetta Post boeiende interviews met de Koplopers, afgewisseld met diverse muzikale en inhoudelijke intermezzo's. Kijk via onderstaande link deze boeiende uitzending terug, met tips van 9 Koplopers in duurzaam ondernemen in een onderhoudende show met Jetta Post. Zoals de Energy Game Floor, hemelwater hergebruik, duurzaam wagenpark, klompen van wilgenhout, een lunchroom met streekproducten, NIR sensoren, kilometers besparen in de keten, zon op bedrijfsdaken voor dorpsgenoten en een slim SDG-magneetbord. Ontdek tijdens de intermezzo’s nog meer Koplopers en geniet van de parels van het Groninger land en ‘last but not least’, onthult wethouder Kristel Rutgers de winnaar van de Koploperprijs Het Hogeland 2020: PMF Mechanical uit Uithuizen! Bekijk hier de hele uitzending Deelnemers aan het Koploperproject Het Hogeland waren: UVO Vervoer, Uithuizermeeden Hoveniersbedrijf Coen Overdevest, Leens Kinderopvang Paddington, Bedum Loonbedrijf Wieringa, Bedum Bakkerij Hoekstra, Bedum Modelmakerij Noord-Nederland, Uithuizen PMF Mechanical, Uithuizen Technisch Expert Jansen, Uithuizen Terra Winsum, Winsum Hieronder een korte foto-impressie

In het hart van het Hitachi Capital Mobility Stadion, de trots van Groningen, ontvangen wij jou virtueel op de middenstip! Tijdens een boeiende show tonen 20 Koplopers inspirerende voorbeelden van toekomstbestendige innovaties. Mobiliteit, energie, inclusie, diversiteit, biodiversiteit, een etalage van lokale duurzame producten en slimme (afval)kringlopen flitsen voorbij. Het bruist van de energie tijdens dit schot voor de toekomst. Met een body energizer van Koploper Basic Fit en 'spoken word' van Gronings talent Myron Hamming verlies je de aandacht geen moment. Tijdens de finale maken we de Koploperwinnaars en ... Groningse Koploperprimeur voor de komende generaties bekend. Deze uitzending wil je niet missen! Tijdens het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen werken bedrijven en organisaties een jaar lang intensief aan verduurzaming. De Koplopers krijgen een grondige doorlichting, meten hun impact en pitchen de resultaten onderling. Daarnaast maken ze een praktisch MVO-actieplan. Tijdens unieke bedrijfsbezoeken delen ze duurzame innovaties en praktische tips. Tenslotte leren ze helder communiceren over duurzame doelen en ambities waar ze voor staan, naar de klanten, ketenpartners en op de werkvloer. Op dit online symposium presenteren de deelnemers van de Koplopergroepen Stad Groningen en Groningen Zuidoost hun resultaten. Datum 8 april van 14.30 - 16.30 uur Koplopersymposium Schot voor de toekomst 'Scoren met impact' Gastvrouw Jetta Post Ze werd bekend als RTV Noord verslaggeefster. Dagvoorzitter Jetta Post interviewt in een wervelende en afwisselende talk-show de Koplopers. Je ontdekt de Koplopers aan de praattafel, live en op film. Op authentieke wijze vertellen ze wat het Koploperproject heeft opgeleverd. We zijn er trots op de duurzame kracht van onze stad te kunnen tonen. Plezier en humor is gegarandeerd met de leukste dagvoorzitter van Nederland! FC Groningen host In de speciaal ingerichte FC Groningen 'pop-up studio' kun je het groene graslaken bijna ruiken. Laat je verrassen door twintig Groninger Koplopers met een hart voor hun toekomstbestendige omgeving en kijk mee in de keukens van de volgende bedrijven: Alfa Accountants, Albert Heijn Hoogkerk, Basic Fit, Baxbier, Brandmore, De Drie Gezusters, Donkergroen, Effektief Groep, FC Groningen, Harrier Accountancy en Bedrijfsadvies, Sushi restaurant Imono, Kwint hijswerken, Roossien Hoogwerktechniek, Leerbouwen werkleerbedrijf, Maripaan Groep (Jumbo Noord Nederland), MartiniZorg, Hotel Prinsenhof, Kinderdagopvang SKSG, Ten Stripes Marketing Bureau en Waterbedrijf Groningen. Woordkunstenaar Myron Hamming Groningens woordkunstenaar Myron Hamming brengt speciaal voor de Groningse editie van het Koploperproject een ode aan de generaties van de toekomst. Hamming draagt Groningen met 'spoken word' een warm hart toe. In 2020 maakte hij een video waar de liefde voor Groningen vanaf spatte. Binnenkort verschijnt zijn eerste poëziebundel. De stadsdichter van Groningen geeft workshops in het onderwijs, in jeugdinstellingen en in de verslavingszorg. Daar zet hij zich in voor laaggeletterdheid en leesvaardigheid onder jongeren. Programma 14:30 Opening wethouder Glimina Chakor 14:40 Eerste helft Talkshow 12 Koplopers Pauze met Energizer 15:30 Tweede helft Talkshow 8 Koplopers 16:20 Optreden Myron Hamming 16:30 Schot voor de toekomst Livestream en aanmelden Je kunt dit event volgen via een Livestream. Meld je aan via onze homepage. Dan ontvang je kort voor de start van het evenement de link naar de Livestream. Koploperproject Groningen Het Koploperproject Groningen helpt mkb’ers en organisaties in de provincie Groningen duurzamer werken. De dynamiek die ontstaat tussen de gelijkgestemde partners werkt verrijkend. Ook Koploper worden? Kijk op de website www.koploperproject-groningen.nl of neem telefonisch contact op: 06 37 23 63 37. Buiten provincie Groningen: www.dzyzzion.nl/koploperproject Het Koploperteam Groningen, Jaap de Vries, Reina Boels en Ada Kruiter

Op 8 april vond het afsluitende Koplopersymposium plaats van twee Koploperprojecten, met in totaal 20 deelnemers uit de Groningen Stad en Groningen Zuidoost. Vanwege de coronamaatregelen kon het publiek het symposium volgen via een livestream. Zie hier een korte compilatie. Kick-off 20 toekomstbestendige ondernemers pitchten hun resultaten van het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen. Vanuit de thuisstudio van FC Groningen konden geïnteresseerde bedrijven de wervelende livestream-show volgen. Wethouder Chakor verrichte de opening en Wouter Gudde, directeur van FC Groningen trapte het symposium af. Buiten op het veld worden de Koplopers warm ontvangen met een warme pizzapunt op een bodem van veldbonen uit de inspiratiewagen van de Snackbar van de Toekomst. Marco Agema stond met twee Young Food professionals van het Terra college garant voor een smakelijke ontvangst. Een innovatief arrangement van borrelboontjes, fruitleer, een smoothie en de overheerlijke bierborstelbrownie to-go kregen de Koplopers duurzaam verpakt mee. Binnen liep ondertussen de spanning in de rustruimte op. Maar eenmaal aan tafel in de studio met tafelgastvrouw Jetta Post voelde je gelijk de ontlading. De thema’s waren gezondheid en lokale producten, energie en beweging, social impact, (bio)diversiteit en circulaire economie. Ze werden moeiteloos ingekleurd door 20 enthousiaste Koplopers. Het enthousiasme straalde van de glunderende gezichten af. Sociale Impact, biodiversiteit producten Merel van de Drie Gezusters legde uit hoe slimme data uit de ‘foodwaste monitor’ een flinke besparing op inkoop oplevert. Wessel van Hotel Prinsenhof is trendsetter met een uitgekiend en smaakvol alternatief voor het 6 gangen wijnarrangement. Victor van Sushi restaurant Imono en Meike van SKSG kinderopvang combineren gezonde voeding met plezier voor de jeugdige duurzaamheidsambassadeurs van de toekomst. Wat je jong leert is oud gedaan en daarom ligt er een gezonde sushi-workshop voor kinderen van 4-12 jaar op de plank die ze samen na corona uitrollen. Pieter van de Maripaan Groep (Jumbo Noord Nederland) stimuleert het gebruik van duurzame producten in de pop-up store Euroborg. Plastic-vrije zeepjes, voedzame vegan alternatieven en de in Nederland verbouwde Joan thee. Zo worden duurzame meters gewonnen in de schappen van de Jumbo winkels. Baxbier maakt werk van duurzame verpakking, hergebruik van bierborstel en brouwt met hemelwater. Brandmore maakt het verschil met duurzame producten voor de VVV-winkel in het Groninger Forum. De winkel ligt van A tot Z bomvol met verantwoord gemaakte Groningse producten. Energie en beweging In studio 2 bewogen intussen de andere Koplopers energiek mee, terwijl op het wandhoge scherm de body energizer van Basic Fit werd afgespeeld. Dankzij het Koploperproject zet Basic Fit als gezonde lifestyle ambassadeur sterk in op duurzaam bewust gedrag van klanten en medewerkers van ruim 800 sportclubs in heel Europa. Edwin Froma speelt de groene kaart van FC Groningen. De voetbalclub kantelt de wereldwijde negatieve trend van bewegingsarmoede in de regio. Met voetbalworkshops, training voor onderwijskrachten en wedstrijden wordt sport voor jonge kinderen dichterbij gebracht. De professionele trainers die wekelijks op sportclubs en scholen in de hele regio te vinden zijn, zijn in trek bij de jeugd. Albert Heijn Hoogkerk hergebruikt energie uit de koelsystemen in de winkel. Door middel van een warmtewisselaar is het gebouw van het gas af en lekker warm. Roossien Hoogwerktechniek specialiseert zich in modulair samengestelde trappen waardoor lassen overbodig en demonteren eenvoudig is. Afval is verleden tijd. Kwint Groep ontwikkelt met de leverancier van zeildoek een duurzame methode om restafval te beperken. Waterbedrijf Groningen past hergebruik van industrieel oppervlaktewater toe in o.a. fabrieken, waardoor verspilling van schoon drinkwater niet meer nodig is. Sociale impact, circulariteit en biodiversiteit MartiniZorg verkleint de afstand van de arbeidsmarkt op mensen met onontdekte talenten. Cliënten transformeren met begeleiding en coaching tot volwaardige zorgverleners. Schoonmaakbedrijf Effektief Groep geeft mensen de zorg en opleiding die ze verdienen en sluist medewerkers daarmee door de poort van de arbeidsmarkt. Alfa Accountants, Harrier Accountants & Bedrijfsadvies en Marketingbureau Ten Stripes zetten in op keten-impact. Zij begeleiden klanten strategisch met een duurzame bedrijvenscan, financiële oplossingen en een communicatie-strategie waarmee de klant concrete duurzame impact boekt. Leerbouwen maakt met de leerlingen onder meer grote bijen- en insectenhotels. Daarvan komt er een te staan in het gloednieuwe Koploperbos op bedrijventerrein Zuidoost. Hoveniersbedrijf Donkergroen leidde met de duurzame bedrijventerreinenscan minstens 5 Koploperbedrijven klimaatadaptief het nieuwe seizoen in. Koplopercertificaten, winnaars en Koploperbos Alle Koplopers ontvingen na afloop het Koplopercertificaat als bewijs van deelname aan het Koploperproject. Tenslotte reikte wethouder en juryvoorzitter Glimina Chakor de Koploperprijs uit. De winnaar van de groep Groningen Stad is SKSG Kinderopvang. In de groep Groningen Zuidoost werd een gedeelde eerste prijs uitgereikt aan Donkergroen en Harrier Accountants & Bedrijfsadvies. De ontvingen allemaal een fruitboom van een oud Gronings ras: symbool voor het continue groeiproces dat duurzaam ondernemen is. De komende generaties plukken hier de vruchten van! Wethouder Chakor plantte tenslotte samen met vertegenwoordigers van de toekomstige generaties de eerste bomen van het Koploperbos. Hiermee gaan de Koplopers hun CO2-uitstoot compenseren en dragen ze bovendien bij aan de klimaatbestendigheid, biodiversiteit en aantrekkelijkheid van bedrijventerrein Zuidoost. De hele uitzending is te vinden op Vimeo. Bekijk hieronder een uitgebreidere foto-impressie.

Op 18 januari 2022 gaat een nieuwe Koploperproject toekomstbestendig ondernemen van start in gemeente Het Hogeland. Er zijn al veel enthousiaste ondernemers die zich hebben aangemeld, maar er zijn nog een paar plekken vrij. Dus meld je snel aan, want vol = vol! Toekomstbestendig ondernemen Overheden, marktpartijen en consumenten verlangen steeds vaker van bedrijven dat ze duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat vertaalt zich bijvoorbeeld in eisen in aanbestedingen en inkooptrajecten en in veranderd koopgedrag van consumenten. Wil je als bedrijf niet achter het net vissen dan is het zaak om een helder verhaal te hebben, dat verder gaat dan alleen ledlampen en zonnepanelen. Tegelijkertijd is het zaak om tijdig te anticiperen op de huidige transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. De coronacrisis zal deze transitie nog versnellen. Zowel in Nederland als vanuit de Europese Unie zal hierin fors worden geïnvesteerd. Er komt dan ook veel op bedrijven af in de komende jaren. Daarin liggen veel kansen voor bedrijven die tijdig innoveren, maar ook risico’s voor bedrijven die zich niet tijdig weten aan te passen. Het is dus zaak om zo snel mogelijk werk te maken van toekomstbestendig ondernemen. Het Koploperproject Het Koploperproject helpt bedrijven andere organisaties om toekomstbestendig ondernemen op een praktische en structurele manier op te pakken. Het geeft helder inzicht in je sterke punten en verbeterpunten en maakt duurzaamheid meetbaar. Het resultaat is een handige integrale duurzaamheidsagenda en een overtuigend verhaal naar de stakeholders toe. Je krijgt een schat aan praktische tips mee en je leert al doende van andere Koplopers. Je wordt wegwijs in het oerwoud van ontwikkelingen en initiatieven op het gebied van duurzaamheid en ontdekt wat voor jouw bedrijf wel en niet relevant is. Waar nodig brengen we je in contact met geschikte initiatieven, financieringspartners etc. Bovendien breid je je netwerk uit met inmiddels meer dan 400 eerdere deelnemende bedrijven en organisaties! Door ook Koploper te worden, kom je gemakkelijk bij anderen op de koffie. Misschien wel nieuwe klanten of partners. Tenslotte zorgen we voor positieve publiciteit voor de Koplopers. Het Koploperproject is een initiatief van Jaap de Vries van DZyzzion, die het eerste project in 2010 is gestart. Sindsdien zijn er al meer dan 45 Koploperprojecten uitgevoerd in meerdere provincies, met meer dan 430 deelnemers. Voor wie? Het Koploperproject richt zich in de eerste plaats op vooruitstrevende mkb-bedrijven met een omvang van minimaal 10 medewerkers. Maar ook andere organisaties, zoals zorg- of onderwijsinstellingen of gemeenten doen regelmatig mee. Uitvoering De deelnemers aan het Koploperproject Het Hogeland worden begeleid door het Koploperteam Groningen, bestaande uit Ada Kruiter (CirculairActief), Reina Boels (ReinAdvies) en Jaap de Vries (DZyzzion). Het project duurt ongeveer 9 maanden en bestaat uit een individueel adviestraject, gecombineerd met diverse inspirerende uitwisselingsmomenten tussen deelnemers. Extra voordelig De deelnamekosten bedragen €3.500 excl. btw *. Bedrijven kunnen (onder voorwaarden) gebruik maken van een ondernemersvoucher van de provincie Groningen, waarmee 50% van de kosten worden vergoed. Daarmee is deelname nu extra voordelig. Zie het bovendien als een investering in de toekomstbestendigheid van je bedrijf. Volgens eerdere deelnemers verdien je het dubbel en dwars terug! Tijdsbesteding Van de Koplopers wordt een actieve deelname verwacht. Dat betekent dat je er wel wat tijd in moet steken. Gemiddeld is dit tussen de 30 en 60 uur gedurende de looptijd van het project. Maar je hebt dat grotendeels zelf in de hand. De ervaring leert wel dat de deelnemers die actiever deelnemen er ook meer voordeel uithalen. Ook dit is een investering in toekomstbestendigheid. Uiteindelijk bespaar je juist veel tijd, want als je alles zelf zou moeten uitvinden, zou je veel meer tijd kwijt zijn! Aanmelden Er is ruimte voor maximaal 15 deelnemers. Er zijn nog een paar plekken over, dus meld je snel aan via deze link. De kick-off is op 18 januari a.s. van 08:00 - 10:30 uur in de vorm van een startontbijt bij Groepsaccomodatie De Energiek in Wehe den Hoorn. Partners Het project wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Het Hogeland, Vakland Hogeland en de provincie Groningen. Meer informatie Dit informatiefilmpje van 7 minuten laat zien wat het project inhoudt en wat het eerdere deelnemers heeft opgeleverd. Uitgebreidere informatie vind je op koploperproject.nl. Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact op met Ada Kruiter: adakruiter@circulairactief.nl of telefonisch: (06) 37 23 63 37. Quotes van eerdere Koplopers “Wij deden al veel aan duurzaamheid, maar door het Koploperproject vielen alle puzzelstukjes op hun plek” Henk Slik PMF Industry Group, Uithuizen "Ik raad andere bedrijven aan om ook mee te doen met een Koploperproject. Het is een enorme stimulans om op een goede en structurele manier bezig te gaan met verduurzaming. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt voor wat betreft het verduurzamen van je eigen bedrijf en je leert van anderen." ​ Ron Koelma De Nieuwe Kolk (DNK) Assen "Een mooi project, precies op het goede moment voor Inducon BV. Mede hierdoor komen wij erachter hoeveel mogelijkheden er al zijn om de gehele bedrijfsvoering te verduurzamen en te optimaliseren. Een must voor iedere organisatie!" Trea de Vries Inducon BV, Beilen “In onze Koplopergroep zijn we allemaal klant van elkaar geworden. De bijeenkomsten zijn hartstikke leuk, je leert van elkaars hobbels en uitdagingen en dat schept een band. MVO heeft bezit van ons bedrijf genomen. Ik ben ervan overtuigd dat er zonder maatschappelijk verantwoord ondernemen geen toekomst is voor je bedrijf”. Michiel van der Stel Van Ginkel Groep, Hoogezand “Dankzij het Koploperproject kreeg duurzaamheid een enorme boost binnen ons bedrijf. Inmiddels is het al niet meer weg te denken en zetten we maandelijks nieuwe stappen”. André Buwalda Sijperda Verhuur, Sneek “Het Koploperproject gaf ons goede handvatten om duurzaamheid in het bedrijfsjaarplan te integreren. Die bewustwording begon met ‘waar ben je nu weer mee bezig’, maar resulteerde in een flow aan spontane ideeën vanuit onze hele organisatie’’. Luit Huisman VIB Netwerken, Zuidbroek

Het is een gastvrije ontvangst op deze inspirerende ochtend van de 10e mei 2022 in het prachtige Openluchtmuseum Het Hoogeland te Warffum. We krijgen een exclusieve rondleiding van directeur en Koploper Stijn van Genuchten. De deelnemers van het Koploperproject duurzaam ondernemen starten met koffie en cake. De ochtend is bedoeld om met het ambachtsoog naar de toekomstkansen van de Koplopers te kijken. Een speciale plek is gereserveerd voor studenten Jelle en Julie van de Hanzehogeschool. In hun rol als woordvoerders van de toekomst nemen ze plaats op ‘de stoel van de toekomst’. Acht Koplopers in toekomstbestendig ondernemen ondergingen de afgelopen maanden een Nulmeting op de onderwerpen, People, Planet, Profit, Proces en Behoorlijk Bestuur. Vandaag ronden ze de eerste fase van het Koploperproject af met een bedrijfspitch. Met de opgedane inzichten over bijvoorbeeld de CO2-impact van het bedrijf brengt iedere Koploper focus aan en kiest een duurzame strategie. De duurzame ambities zijn hoog. Ze worden interactief uitgewisseld en kritisch bevraagd door mede Koplopers en door de ‘woordvoerders van de toekomst’. Met vragen als ‘Hoe pas je de duurzame ruil- en deeleconomie in je bedrijf toe?’ Koploper Reitze ten Cate van Groepsaccommodatie de Energiek stelt met zijn bedrijf graag een voorbeeldfunctie voor de regio. ‘Onze gasten en scholieren worden met grijpstokken verleid tot bewust en respectvol zwerfafval opruimen in de natuur. Mijn investering in het Koploperproject is overigens al binnen een maand terugverdiend door in gesprek te gaan met verzekeraar en mede Koploper Univé Noord Nederland’. Koploper Stijn van het Openluchtmuseum weet op korte termijn kosten te besparen door minstens 4 van de 14 gebouwen van het gas af te koppelen. De warmtepomp kan worden ingesteld op 12 graden omdat de panden niet bewoond worden. Koploper Piet Schudde van Univé NN gaat nu het ‘laaghangend fruit’ kan plukken. Er is een beloningssysteem in de maak voor duurzaam woon-werkverkeer van onze 177 medewerkers. Dat levert een serieuze besparing op mobiliteitskosten op en heeft een positieve impact op de footprint van het bedrijf.’ Koploper Henk Bolhuis van Ecologisch hoveniersbedrijf De Wilde Appel begeleidt 50% van zijn mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in een gezonde werkomgeving. Tijdens de nulmeting kwam het inzicht dat jonge mensen graag voor een ecologisch tuinbedrijf willen werken. ‘Maar goede mensen zijn schaars en dan moet je dat wel communiceren op je website. Dus daar gaan we nu mee bezig’. Harrie Hoek van het Museum Menkemaborg legt de focus op het borgen van MVO in het aanbestedingsproces voor leveranciers. ‘We doen dat al lokaal maar we willen duurzaamheid ook als harde eis stellen en communiceren naar de stakeholders.' Voor Mariska Verkleij van Koploper en Aardappelgroothandel Landjuweel ‘vallen alle puzzelstukjes in elkaar en we hebben het doel CO2 neutraal ondernemen nu concreet in beeld. Daar worden wij heel enthousiast van. Onze uitdaging ligt bij energie opwek, mobiliteit, transport en duurzame verpakkingen.’ Koploper Pieter de Boer van Eemshout Prefab rekent de economische winst van zijn investeringen aan de Koplopers voor. ‘Wij leveren afvalstromen in geperste vorm aan recyclingbedrijven zoals plastics, glaswol en pallets. Dat is voor hen een aantrekkelijk alternatief vanwege het grondstoffentekort. De zonnepanelen produceren 3 maal de opbrengst van het eigen stroomverbruik. Dit leveren we terug aan de leverancier. De investering in 8 elektrische auto’s verdienen we razendsnel terug met de besparing op brandstof, ook voor de medewerkers!’ Pieter attendeert ons op de trend van ademende damp-open gebouwen. Toepassingen van ecologisch vlas en hennep zijn nu nog duur, maar als productie op schaal en lokaal plaatsvindt profiteert iedereen van de winst!’ Het was inspirerend om te zien hoe iedereen enthousiast aan de slag is met de uitkomsten van de nulmeting en vol energie de volgende stappen zet. Nu de Koplopers de deuren open hebben gezet dienen zich voortdurend duurzame kansen aan. In de tweede fase gaan ze aanbevelingen en doelen vertalen in hun eigen Duurzame Agenda. De Duurzame Agenda's worden tijdens de volgende bijeenkomst in juli uitgewisseld, waarna de opmaat naar het Koplopersymposium in oktober 2022 begint. Tijdens het Koplopersymposium worden de ambities en resultaten gedeeld met een breder publiek. Het Koploperproject is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Het Hogeland en de Provincie Groningen. Het Koploperteam bestaat uit Reina Boels van ReinAdvies, Jaap de Vries van DZyzzion en Ada Kruiter van CirculairActief.

Op 30 juni kwamen de Koplopers in Zuid- en Oost-Drenthe bij elkaar voor een tweede workshop, waarin de Duurzaamheidsagenda's met elkaar werden uitgewisseld. De bijeenkomst vond plaats in het inspirerende Rensenpark in Emmen. We startten met een enthousiaste inleiding van Linda Meijer (van Green Drinks Emmen en nog veel meer) over het Rensenlab, een creatieve broedplaats in het vroegere nachtdierenverblijf in het Rensenpark, waar de komende tijd allerlei initiatieven worden ontwikkeld rondom de circulaire economie, met veel inzet van vrijwilligers en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Nu zijn er al diverse activiteiten voor kinderen georganiseerd. Linda leidde ons ook rond in de (bloedhete) oude kas, die omgetoverd is in een creatieve speelplek, waar ook allerlei activiteiten plaatsvinden. Uitwisseling DuOn-Agenda’s Na een korte introductie van Jaap de Vries (DZyzzion / Koploperteam) op het programma en de bedoeling van de DuOn-Agenda, gingen de aanwezige Koplopers in tweetallen uiteen om hun agenda’s met elkaar te delen. Er is veel besproken. Teveel om hier op te noemen, maar enkele leerpunten die hieruit naar voren kwamen waren: De DuOn-Agenda is een nuttige tool om de aanpak van duurzaam ondernemen te structureren en de voortgang meetbaar te maken. Dat helpt straks ook in de communicatie richting je stakeholders, die steeds vaker om duurzaamheid vragen. Ook zit er regelgeving aan te komen vanuit de EU over rapportageverplichtingen, die ook het MKB zal raken. Met de DuOn-Agenda ben je dan al een eind op weg. Het is belangrijk om de medewerkers te betrekken en om commitment van de directie te hebben. Als je het goed wilt oppakken, is het wel zaak dat een of meer medewerkers hiervoor tijd beschikbaar krijgen. Je doet het er niet zomaar even bij. Het is ook zaak om hiervoor mensen te zoeken die enthousiast zijn over duurzaamheid of bepaalde aspecten hiervan. Het moet wel behapbaar blijven. Dus prioriteiten stellen is belangrijk. Het vergt nog wel wat finetuning om de doelen, ambities en acties voldoende SMART te maken. Dat is wel belangrijk om de voortgang ook goed te kunnen meten. Duurzaamheidscommunicatie Jaap gaf vervolgens een korte uitleg over MVO/duurzaamheidscommunicatie. Waar let je op bij b.v. branding, marketing, interne communicatie en duurzaamheidsverslaglegging? Hoe zorg je voor een goed verhaal en hoe voorkom je greenwashing? Tot slot kregen de Koplopers een communicatieopdracht mee, waarmee ze hun eigen duurzame verhaal goed op een rij kunnen zetten. Daarmee kunnen ze hun stakeholders informeren, bijvoorbeeld via hun website, in offertes, aanbestedingen etc. De inzending is tevens de input voor de Koploperprijs die aan het einde van het project zal worden uitgereikt aan de Koploper met het meest overtuigende verhaal. ZeroCO2 Tot slot vertelde Sanne Vogel van ZeroCO2 over hoe dit initiatief is ontstaan uit de deelname van Harrier Accountancy aan een eerder Koploperproject in Groningen en Koplopers en andere ondernemers kan helpen bij de praktische uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen. Daarbij ligt de focus vooral op hoe je die maatregelen slim kunt financieren, uit eigen middelen, subsidies, fiscale regelingen of een combinatie daarvan. Maar er kan eveneens hulp worden geboden bij communicatie en rapportage. De komende tijd gaan het Koploperproject en ZeroCO2 meer samen optrekken in het Noorden, om zoveel mogelijk bedrijven te helpen om toekomstbestendig te worden. Afsluiting Het Koploperproject Zuid- en Oost-Drenthe zal in het najaar worden afgesloten met een openbaar event.

Dinsdag 21 juni vond de eerste vervolgbijeenkomst plaats van Koploperproject Noordoostpolder. De deelnemers waren te gast bij DeelWerk-NOP waar na een kennismaking en rondleiding de workshops van start gingen. Lees verder op de website van Energiepioniers NOP.

Afgelopen donderdag kwamen de Koplopers uit de regio Zuid- en Oost-Drenthe bij elkaar om de nulmetingen in het kader van het Koploperproject met elkaar uit te wisselen. De bijeenkomst vond plaats bij Koploper Kraats Kaas in Hoogeveen. Directeur Ton Bosch verzorgde een boeiende rondleiding door de fabriek, uiteraard nadat we ons in beschermende kleding en schoenen hadden gehesen. Voedselhygiëne staat in zo'n bedrijf uiteraard voorop. Mooi om te zien dat er ook constant gewerkt wordt aan het verminderen van verpakkingsmateriaal en de recyclebaarheid daarvan. Jaap de Vries presenteerde een overzicht van alle uitkomsten. Daarna presenteerden alle Koplopers de uitkomsten van hun eigen nulmetingen aan elkaar. De meesten zijn al best goed op weg, vooral op sociaal gebied, maar er zijn nog genoeg verbetermogelijkheden. Die variëren van laaghangend fruit, zoals de inkoop van (echte) groene stroom, diverse besparingsmogelijkheden en verdere scheiding van afval, tot grotere investeringen zoals zonnepanelen, gasloze installaties en elektrische bestelwagens. Ook belangrijk is het proces: hoe zorg je voor een meer structurele aanpak, door beleid, actieplanning en het betrekken van je medewerkers. De komende periode gaan de Koplopers aan de slag met het opstellen van een praktische duurzaamheidsagenda, om daarmee hun inspanningen ook meetbaar te maken. Deze agenda's worden op de volgende bijeenkomst weer met elkaar gedeeld. In september wordt het project afgerond met een Koplopersymposium. Zie dit nieuwsitem voor de deelnemers en een verslagje van de kick-off van deze groep.

Wat betekent het om toekomstbestendig te ondernemen in de gastvrijheidssector? Wat kan je als ondernemer doen en hoe betrek je je gasten, medewerkers en leveranciers hierbij? Dit was het centrale thema van het Koplopersymposium op donderdagmiddag 21 april in De Harmonie in Leeuwarden. Tien Koplopers, variërend van schouwburg en museum tot zeilschool en hotel, deden de afgelopen maanden mee aan een Koploperproject. Op het symposium deelden ze hun ervaringen en enthousiasme met een breder publiek. Het Koploperproject In het Koploperproject gaat een groep bedrijven gezamenlijk aan de slag om duurzaam en circulair ondernemen structureel op te pakken. Na een grondige nulmeting stellen ze een praktische duurzaamheidsagenda op en verbeteren ook hun communicatie. Daarbij kijken ze zowel naar hun bedrijfsvoering als naar hun product- en dienstverlening. De Koploperprojecten, waaraan inmiddels meer dan 450 bedrijven en organisatie deelnamen in meerdere provincies, zijn een initiatief van Jaap de Vries van DZyzzion uit Drachten. Symposium Dagvoorzitter Marriël Edzes begeleidde met veel enthousiasme het programma. Als eerste interviewde zij het Koploperteam (Jaap, Marlies en Marije) dat de deelnemers heeft begeleid. Namens de partners Ynbusiness, Vereniging Circulair Friesland (VCF) en Toerisme Alliantie Friesland (TAF) vertelde Hanneke Schmeink waarom zij dit project mede mogelijk maakten. In een eerste talkshowronde interviewde Marriël de eerste groep Koplopers. Allemaal watersportgerelateerde bedrijven: Aquacamping en Jachthaven De Rakken, Jachthaven De Domp, Zeilschool Pean, Zeilschool Natuurlijk De Veenhoop en Jachthaven Hindeloopen. Om een beeld te krijgen van de bedrijven werd vooraf een zelfgemaakt mini-vlogje van elk bedrijf vertoond (bekijk hier de vlogjes van de eerste groep). Het enthousiasme straalde af van de groep. “We doen best veel, maar het vertellen erover zijn we vergeten”. Zo gaat Hans van Jachthaven De Domp zijn jaarlijkse 4.000 bezoekers via hun informatieboekje vertellen wat ze aan duurzaamheid doen. Voor de pauze gaven leveranciers van circulaire producten voor de gastvrijheidssector een korte pitch van een minuut: Fryslân Fungies (oesterzwammen op koffiedik), Loofy’s (verzorgingsproducten), Circ (biovergister), Ekwadraat (aquathermie), Hydraloop (grijs water recycling), Pottle (hergebruik van glas) en De Stille Boot (elektrisch varen). In de pauze en tijdens de borrel gaven ze verdere uitleg over de mogelijkheden. In de tweede talkshowronde was het de beurt aan Stadsschouwburg De Harmonie, Theater De Koornbeurs, Hotel De Walvisvaarder, Nieuw Allardsoog en Fries Museum. Ook zij hadden een enthousiaste vlog gemaakt (bekijk hier de vlogjes van de tweede groep). Ook deze Koplopers zijn voortvarend aan de slag, ook met het oog op de toekomst. Dick van Hotel De Walvisvaarder: “ik ben net opa geworden en wil aan mijn kleinkinderen een betere planeet achterlaten” Bewustwording is nog geen gedragsverandering Daarna was het de beurt aan Elisah Pals van Zero Waste Nederland. Zij vertelde een inspirerend verhaal over haar eigen reis en motivatie om afvalvrij te gaan leven en wat bedrijven kunnen doen om zo weinig afval mogelijk afval te produceren. Bijvoorbeeld door het toepassen van nudging en welke voordelen dat oplevert. Het gaat hierbij ook om minder verspilling van materialen, water en energie. Om voedselverspilling tegen te gaan had Elisah als tips om beter in te kopen, rekening te houden met no shows en na afloop gasten het overgebleven eten actief aan te bieden, bv. in een doggy bag. Jachthaven Hindeloopen wint de Koploperprijs! Het symposium werd afgesloten met de uitreiking van het de Koploperprijs aan de Koploper die de meest overtuigende communicatieopdracht heeft aangeleverd. Namens de jury (bestaande uit Geesje Duursma van restaurant De Pleats en zelf in 2013 winnaar van de Koploperprijs, Liesbeth Schievink van De Zaak van Interactie en Evert-Jan van Nijen, directeur van Vereniging Circulair Friesland) reikte Evert-Jan de Koploperprijs uit aan Jachthaven Hindeloopen. Zij waren de terechte winnaar door hun ambitieuze doelstelling, energieneutraal in 2030, en door hun challenges voor gasten en hun kinderen. Tenslotte ontvingen alle deelnemers het Koplopercertificaat. Tijdens de borrel werden heel toepasselijk diverse duurzame hapjes geserveerd en werd nog veel nagepraat. Meer informatie over het Koploperproject: www.Koploperproject.nl. Of neem contact op met Jaap de Vries van DZyzzion: info@dzyzzion.nl of telefonisch 0655 837273. Bekijk hieronder een fotoimpressie van deze inspirerende middag.