Op verzoek van een aantal enthousiaste ondernemers uit Noordwest Friesland, starten we in het najaar van 2020 een nieuw Koploperproject. Bedrijven en andere organisaties uit de regio, die op een praktische en inspirerende manier met duurzaam ondernemen aan de slag willen, kunnen zich nu aanmelden. Toekomstbestendig ondernemen Steeds meer ondernemers willen zelf een bijdrage leveren aan verduurzaming. Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen is niet alleen steeds meer een voorwaarde voor het bestaansrecht, het biedt ook veel kansen om te innoveren en te groeien. Toekomstbestendig ondernemen dus. De coronacrisis laat ook zien dat een duurzamere koers meer nodig is dan ooit. Voor wie? Het Koploperproject richt zich in de eerste plaats op vooruitstrevende mkb-bedrijven met een omvang van minimaal 10 medewerkers. Maar ook andere organisaties, zoals zorg- of onderwijsinstellingen of gemeenten kunnen meedoen. Door deelname aan het project krijgen ze de kennis, tools en een netwerk om (nog) duurzamer te gaan ondernemen. In de afgelopen 10 jaar deden al bijna 400 bedrijven en organisaties mee aan een Koploperproject. Wat? Op basis van een uitgebreide nulmeting stellen we een Duurzaamheidsprofiel op, waarmee de deelnemer precies weet wat er al goed gaat en wat er verbeterd kan worden. Op basis daarvan stellen we een praktische duurzaamheidsagenda op, waarmee duurzaam ondernemen een permanent verbeterproces wordt. Tenslotte werken de deelnemers aan het verbeteren van hun mvo-communicatie. In een aantal interne bijeenkomsten delen de deelnemers de tussentijdse resultaten met elkaar. In een slotsymposium worden hun ervaringen gedeeld met andere bedrijven uit de regio. Zo leren de deelnemers van elkaar, breiden ze hun netwerk uit en ontstaan nieuwe samenwerkingen. Extra voordelig De deelnamekosten bedragen €3.000 excl. btw *. Via de voucherregeling MKB Fryslân 2020 kunnen mkb-bedrijven hier van €1.500 gesubsidieerd krijgen. Daarmee is deelname nu extra voordelig. * excl. een startlicentie voor de Milieubarometer (€133,-) Planning De startbijeenkomst vindt plaats op 29 oktober van 13:30 - 16:30 uur op het gemeentehuis in Franeker. Het is de bedoeling dat het project voor de zomer van 2021 afgerond is. Aanmelden Er is ruimte voor maximaal 15 deelnemers en er zijn nog een paar plekken vrij, dus meld je snel aan via deze link. Partners Het Koploperproject Noordwest Friesland wordt uitgevoerd door Jaap de Vries van DZyzzion, in samenwerking met Marije Boersma van Ekwadraat. Het project wordt van harte ondersteund door de gemeente Waadhoeke, die zelf ook meedoet als Koploper. Meer informatie Klik hier voor het persbericht (Word) Dit informatiefilmpje van 7 minuten laat zien wat het project inhoudt en wat het eerdere deelnemers heeft opgeleverd. Klik hier voor een factsheet (Pdf) Uitgebreidere informatie vind je hier Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact op met Jaap de Vries van DZyzzion: info@DZyzzion.nl of telefonisch: 0655 837273.

Groningen, februari 2021 Acht Koplopers in Zuidoost Groningen werken sinds een jaar intensief samen aan duurzame impact in hun bedrijf en in de keten. Samen met het Koploperteam ontwikkelen de deelnemers inzicht, kennis, duurzame partnerships en diensten in Groningen. Op 8 april a.s. worden tijdens het Koplopersymposium ’Scoren met Impact’ vanuit het FC Groningen voetbalstadion de resultaten van het Koploperproject gepitcht. Als onderdeel van het Koploperproject gaven partner Rients Alexander Impact en Koploper Marketingbureau Ten Stripes op 6 februari een workshop over de ‘Sustainable Development Goals (SDG) impact-meting en strategie’. De Koplopers kozen eigen SDG’s en maakten de ‘keten-impact’ van hun kernactiviteiten concreet. Door de impact te koppelen aan 1 en 5-jaarlijkse bedrijfsdoelen en slim (eigen) data in te zetten, ontstaat een transparant en consistent impactverhaal. Positieve en negatieve impact Tijdens de flitsende workshop gaan de Koplopers met het digitale ‘stormboard’ aan de slag. De bedrijven werken 3 kernactiviteiten uit. Daarbij beantwoorden ze de vraag: Wat leveren onze kernactiviteiten concreet op voor de wereld? Ze maken eerst een onderscheid tussen positieve en negatieve effecten. Dit is uiteraard voor ieder bedrijf anders en er komt van alles voorbij. Bijvoorbeeld klimaat-adaptieve groenprojecten versus de inzet van zwaar fossiel materieel, inspiratie duurzame materialen, vrouwen in hogere posities, gendergelijkheid, vergroten biodiversiteit en afvalpreventie, duurzaam klant-advies voor bedrijven, gezondheid en welzijn van inwoners, duurzaam omgaan met schoon water versus chemicaliëngebruik en alternatieven voor industriewater. Tijdens dit onderdeel blijkt dat greenwashing door eerlijke communicatie over de twee kanten van dezelfde duurzame medaille, kan worden voorkomen. Meten en bijsturen In het tweede deel van de workshop koppelen de Koplopers de negatieve en positieve effecten van hun kernactiviteiten aan de SDG’s die daarbij horen. Bijvoorbeeld de kernactiviteit ’Toegang voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’ heeft positieve gevolgen voor SDG 8 ‘Waardig werk’ en negatieve gevolgen voor SDG 7 ‘Schone energie’ (woon-werkverkeer medewerkers). De volgende stap is beschikbare data identificeren. Bijvoorbeeld ’het aantal ingevulde vacatures’ of ‘woon-werkkilometers’(milieubarometer). Deze data worden effectief ingezet om de strategische 1- en 5-jarige bedrijfsdoelen SMART te maken in de Duurzaam Ondernemen (DuOn)Agenda van het Koploperproject. Met de handige Milieubarometer-tool lees je vervolgens uit hoeveel CO2-besparing de behaalde doelen over 1, 2 of 5 jaren opleveren. Als de doelstelling bijvoorbeeld ‘fossielvrij rijden in 2025’ is, kan op basis van het benzine- en dieselverbruik op tijd worden bijgestuurd. Dit geldt ook voor sociale doelen zoals bijvoorbeeld ’50% vrouwen in hogere posities in 2022’. Met de Milieubarometer houdt jaarlijks bij welk percentage gerealiseerd is. Verduurzaming is op deze manier een continu verbeterproces geworden. Operatie ‘Duurzame Ketenstorm’ Voor hun kernactiviteiten hebben de Koplopers strategische impact-doelen geformuleerd en de negatieve en positieve maatschappelijke impact zichtbaar gemaakt. De koppeling aan zelfgekozen SDG’s maakt de impact voor medewerkers, klanten, toezichthouders en ketenpartners concreet, meet- en voorstelbaar. Bedrijven die hun maatschappelijke impact concreet zichtbaar maken met aansprekende en eerlijke resultaten, kunnen een duurzame ‘storm’ ontketenen. Als stakeholders zich bewust worden hun (in)directe bijdrage aan concrete maatschappelijke impact via jouw diensten, onderdelen of producten en dit meetbaar kunnen aantonen, dan wordt het een cruciaal en waardevol onderdeel voor alle partners in de keten. Dit levert een sterk, samenhangend verhaal over hun duurzame producten of diensten op. Groene impact op bedrijfsterreinen We sluiten de bijeenkomst af met een enthousiaste pitch over ‘Plan Boom’ door Jasper Tiemens van de Natuur en Milieufederatie Groningen. Jasper geeft een kijkje in de wereld van ‘Plan Boom’. De ambitie is 10 miljoen bomen aanplanten in Nederland. Mogelijkheden voor bedrijven zijn o.a. de aanplant van een ‘Tiny Forest’: dit is een biodivers, inheems bosje. Maar ook een ‘Tuiny Forest’ van circa 3 vierkante meter is een bijzonder geschikt alternatief als je een kleiner bedrijfsterrein hebt. Solitaire bomen en/of bloemenranden lenen zich wellicht voor een parkeerplaats. Je kunt ook kiezen voor een gevel- of daktuin. In Glimmen (Haren) staat een mooi voorbeeld van een ‘voedselbos’ (ca. 2 hectare) Daarmee compenseer je niet alleen CO2-uitstoot maar je plukt er ook letterlijk de vruchten van je aanplant. Het is dubbel zo leuk als je je team meeneemt tijdens een jaarlijks company-event zoals ‘plukken voor de voedselbank’ of dit combineert met een gezamenlijke kookworkshop en daarna samen van de oogst te geniet. Het groene hart van de deelnemers is beslist geraakt. Aan de Koplopergroep Zuidoost Groningen nemen de volgende bedrijven deel: Harrier Accountants en bedrijfsadvies, Waterbedrijf Groningen, Ten Stripes Marketingbureau, Roossien Hoogwerktechniek, Kwint hijs- en hefmiddelen, Schoonmaakbedrijf Effektief, Werkleerbedrijf Leerbouwen en Hoveniersbedrijf Donkergroen. Voor meer informatie: www.koploperproject-groningen.nl

In samenwerking met onder meer Energiepioniers Noordoostpolder, de gemeente Noordoostpolder, de stichting Noordoostpolder Energieneutraal (NEN), MijnMVO en DZyzzion, starten we in januari 2022 een nieuw Koploperproject toekomstbestendig ondernemen voor MKB-bedrijven. Toekomstbestendig ondernemen Overheden, marktpartijen en consumenten verlangen steeds vaker van bedrijven dat ze duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat vertaalt zich bijvoorbeeld in eisen in aanbestedingen en inkooptrajecten en in veranderd koopgedrag van consumenten. Wil je als bedrijf niet achter het net vissen dan is het zaak om een helder verhaal te hebben, dat veel verder gaat dan alleen ledlampen en zonnepanelen. Tegelijkertijd is het zaak om tijdig te anticiperen op de huidige transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. De coronacrisis zal deze transitie nog versnellen. Zowel in Nederland als vanuit de Europese Unie zal hierin fors worden geïnvesteerd. Er komt dan ook veel op bedrijven af in de komende jaren. Daarin liggen veel kansen voor bedrijven die tijdig innoveren, maar ook risico’s voor bedrijven die zich niet tijdig weten aan te passen. Het is dus zaak om zo snel mogelijk werk te maken van toekomstbestendig ondernemen. Het Koploperproject Het Koploperproject helpt bedrijven en andere organisaties om toekomstbestendig ondernemen op een praktische en structurele manier op te pakken. Het geeft helder inzicht in je sterke punten en verbeterpunten en maakt duurzaamheid meetbaar. Het resultaat is een handige integrale duurzaamheidsagenda en een overtuigend verhaal naar de stakeholders toe. Je krijgt een schat aan praktische tips mee en je leert al doende van andere Koplopers. Je wordt wegwijs in het oerwoud van ontwikkelingen en initiatieven op het gebied van duurzaamheid en ontdekt wat voor jouw bedrijf wel en niet relevant is. Bovendien breid je je netwerk uit met inmiddels meer dan 400 eerdere deelnemende bedrijven en organisaties! Door ook Koploper te worden, kom je gemakkelijk bij anderen op de koffie. Misschien wel nieuwe klanten of partners. Tenslotte zorgen we voor positieve publiciteit voor de Koplopers. Initiatief Het Koploperproject is een initiatief van Jaap de Vries van DZyzzion, die het eerste Koploperproject al in 2010 is gestart. Sindsdien zijn er al meer dan 45 Koploperprojecten uitgevoerd in meerdere provincies, met meer dan 400 deelnemers. DZyzzion werkt hierbij samen met partners en adviseurs uit de regio. Voor wie? Het Koploperproject richt zich in de eerste plaats op vooruitstrevende mkb-bedrijven met een omvang van minimaal 10 medewerkers. Maar ook andere organisaties, zoals zorg- of onderwijsinstellingen of gemeenten doen regelmatig mee. Noordoostpolder De coördinatie van het Koploperproject in Noordoostpolder wordt gedaan door Karin Pals van de stichting Noordoostpolder Energieneutraal (NEN). De bedrijven worden inhoudelijk begeleid door Oene Venema van MijnMVO en Jaap de Vries van DZyzzion. Het traject duurt gemiddeld ongeveer 9 maanden en bestaat uit een individueel adviestraject per deelnemer, gecombineerd met diverse inspirerende uitwisselingsmomenten tussen deelnemers. Extra voordelig De deelnamekosten bedragen €3.500 excl. btw *. Bedrijven kunnen (onder voorwaarden) gebruik maken van een voucher van Horizon Flevoland, waarmee 50% van de kosten kunnen worden vergoed. Daarmee is deelname nu extra voordelig. Zie het bovendien als een investering in de toekomstbestendigheid van je bedrijf. Volgens eerdere deelnemers verdien je het dubbel en dwars terug! De deelnemers krijgen een jaar lang gratis toegang tot de MijnMVO-applicatie, waarmee ze de voortgang van hun duurzaamheidsagenda kunnen blijven monitoren. * excl. een startlicentie voor de Milieubarometer (€133,-) Tijdsbesteding Van de Koplopers wordt een actieve deelname verwacht. Dat betekent dat je er wel wat tijd in moet steken. Gemiddeld is dit tussen de 30 en 60 uur gedurende de looptijd van het project. Maar je hebt dat grotendeels zelf in de hand. De ervaring leert wel dat de deelnemers die actiever deelnemen er ook meer voordeel uithalen. Ook dit is een investering in toekomstbestendigheid. Uiteindelijk bespaar je juist veel tijd, want als je alles zelf zou moeten uitvinden, zou je veel meer tijd kwijt zijn! Aanmelden Je kunt je hier aanmelden via de website van Energiepioniers NOP. Vol = vol! Er kunnen maximaal 15 bedrijven meedoen. We verwachten het project eind 2022 af te ronden. Partners Het Koploperproject Noordoostpolder wordt mogelijk gemaakt door: Meer informatie Dit informatiefilmpje van 7 minuten laat zien wat het project inhoudt en wat het eerdere deelnemers heeft opgeleverd. Klik hier voor een factsheet. Uitgebreidere informatie vind je op koploperproject.nl. Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact op met Karin Pals (info@awzw.nl / 06 34302861) of Jaap de Vries (info@DZyzzion.nl / 0655 837273). Quotes van eerdere Koplopers "Ik raad andere bedrijven aan om ook mee te doen met een Koploperproject. Het is een enorme stimulans om op een goede en structurele manier bezig te gaan met verduurzaming. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt voor wat betreft het verduurzamen van je eigen bedrijf en je leert van anderen." ​ Ron Koelma De Nieuwe Kolk (DNK) Assen "Een mooi project, precies op het goede moment voor Inducon BV. Mede hierdoor komen wij erachter hoeveel mogelijkheden er al zijn om de gehele bedrijfsvoering te verduurzamen en te optimaliseren. Een must voor iedere organisatie!" Trea de Vries Inducon BV, Beilen “In onze Koplopergroep zijn we allemaal klant van elkaar geworden. De bijeenkomsten zijn hartstikke leuk, je leert van elkaars hobbels en uitdagingen en dat schept een band. MVO heeft bezit van ons bedrijf genomen. Ik ben ervan overtuigd dat er zonder maatschappelijk verantwoord ondernemen geen toekomst is voor je bedrijf”. Michiel van der Stel Van Ginkel Groep, Hoogezand “Dankzij het Koploperproject kreeg duurzaamheid een enorme boost binnen ons bedrijf. Inmiddels is het al niet meer weg te denken en zetten we maandelijks nieuwe stappen”. André Buwalda Sijperda Verhuur, Sneek “Het Koploperproject gaf ons goede handvatten om duurzaamheid in het bedrijfsjaarplan te integreren. Die bewustwording begon met ‘waar ben je nu weer mee bezig’, maar resulteerde in een flow aan spontane ideeën vanuit onze hele organisatie’’. Luit Huisman VIB Netwerken, Zuidbroek

Webinar: De toekomst van ons energiesysteem Prof. Dr. Maarten Steinbuch, TU Eindhoven 20 september 2021 14:45 – 15:15 uur In dit webinar van een half uur neemt Maarten Steinbuch ons mee naar het energiesysteem van de toekomst, waarbij hij onder meer zal ingaan op duurzame energie, energieopslag, slimme sturingssystemen, mobiliteit, waterstof etc. Daarbij ligt de focus op de kansen en risico’s van de energietransitie voor ondernemers: Welke keuzes kunnen zij nu al maken om voor te sorteren op de duurzame toekomst? Maarten is hoogleraar, ondernemer en communicator en belangrijk opinieleider waar het gaat om de invloed van nieuwe technologie op de samenleving. De lezing wordt gehouden ter afsluiting van het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen in Noordwest Friesland, waaraan het afgelopen jaar 13 vooruitstrevende bedrijven meededen, inclusief de gemeente Waadhoeke. Om deze kennis toegankelijk te maken voor meer ondernemers, wordt de lezing uitgezonden via een livestream, te bekijken via deze link. Aanmelden is niet nodig. Meer informatie over de Koploperprojecten vind je hier.

Uitnodiging inspiratiebijeenkomst: 'Het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen' Het Koploperproject Geld besparen door simpele energiemaatregelen, duurzame instrumenten inzetten om de betekenis van je bedrijf te versterken, ondernemen met impact op basis van je imago. Zomaar een paar voorbeelden die deelname aan het Koploperproject al hebben opgeleverd. Het Koploperproject ‘toekomstbesteding ondernemen’ richt zich op bedrijven met minimaal 8 fte, die zich willen onderscheiden door duurzamer te ondernemen. Meer dan 350 bedrijven in het noorden hebben hier al aan meegedaan. Samen meer winst Je wordt begeleid door het deskundige Koploperteam, leert van de andere deelnemers, krijgt diverse praktische tools aangereikt en breidt uw netwerk uit. Een unieke kans om met relatief weinig tijdsbesteding grotere stappen, lagere kosten en meer winst te maken. Dit kan door energiezuinig, circulair en maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Deelname is voordelig, dankzij de ondernemersregeling van de provincie Groningen. De helft van de deelnamekosten worden - onder voorwaarden - vergoed. Je betaalt zelf dus nog slechts €1.750. Meer informatie over het project vindt u op www.koploperproject-groningen.nl. Geïnteresseerd? Of vragen? Kom dan vooral langs op de inspiratiebijeenkomst om vrijblijvend kennis te maken met het project. Koploper Margriet Nieuwenhuis van Gasterij Natuurlijks Smeerling, gevestigd in Onstwedde, Westerwolde, is hierbij aanwezig en vertelt graag over wat deelname aan het Koploperproject haar en haar bedrijf heeft opgeleverd. Dinsdag 28 september in het clubgebouw van sportpark Winsum West Het Hogeland, van 16.00 tot 18.00 uur Wanneer je van tevoren vragen hebt kun je contact opnemen met Harmke Bol via h.bol@hethogeland.nl Wij zien uit naar je komst! Met vriendelijke groet, mede namens het Koploperteam, Burgemeester en Wethouders van gemeente Het Hogeland

Afgelopen dinsdag 28 september 2021 vond een inspiratiebijeenkomst plaats in Winsum. Deze bijeenkomst was mede georganiseerd door de gemeente Gemeente Het Hogeland. Wij kijken terug op een succesvolle bijeenkomst. Na de enthousiaste verhalen van de wethouder Kristel Rutgers, het koploperteam Ada Kruiter Everhardus Jaap de Vries Reina Boels-Feikens en koplopers Henk Slik van het bedrijf PMF Mechanical en Margriet Nieuwenhuis van Gasterij Natuurlijk Smeerling hoorden we hoeveel duurzame initiatieven en concrete toepassingen deze bedrijven al hebben, mede dankzij hun deelname aan het project. Inmiddels staat de teller op 6 bedrijven die meedoen aan het koploperproject Het Hogeland 2021. Binnenkort ontvangen de deelnemende bedrijven een deelnemersovereenkomst en een uitnodiging voor een eerste startbijeenkomst. Ook Koploper worden, of ken je een potentiele Koploper in Het Hogeland? Neem dan contact op met Ada het koploperteam: Circulairactief, Ada Kruiter (coördinator Koploperproject Groningen), telefoonnummer: 06 - 372 363 37, mailadres: adakruiter@circulairactief.nl

Op 8 oktober was de kick-off van een speciaal Koploperproject voor accountantskantoren die lid zijn van brancheorganisatie SRA. Zij gaan de komende tijd aan de slag met het verduurzamen van hun eigen organisatie en om meer kennis op te doen om daarmee ook hun klanten beter te kunnen adviseren over duurzaam ondernemen. Het project kwam tot stand op initiatief van SRA. Bestuurslid Harry Marissen van Harrier Accountancy in Groningen deed eerder mee met een Koploperproject op bedrijventerrein Groningen Zuidoost en won zelfs de Koploperprijs. Het project heeft duurzaam ondernemen bij Harrier een grote boost gegeven, zowel in de eigen bedrijfsvoering alsook met nieuwe dienstverlening aan klanten. Reden genoeg om het traject ook aan te bieden aan andere vooruitstrevende SRA-leden. De deelnemende kantoren zijn: Bentacera CROP Accountants & Adviseurs De Jong & Laan accountants en belastingadviseurs Eshuis Accountants en Belastingadviseurs ESJ Financial Engineering JAN© Accountants en Adviseurs HLB Blömer accountants en adviseurs HLB Witlox Van den Boomen Lansigt accountants en belastingadviseurs Qwintess Van der Lans & Van der Leek Accountants en Adviseurs Van Oers accountancy en advies Verstegen Accountants en Belastingadviseurs Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs En last but not least, SRA doet als organisatie ook zelf mee. De deelnemers worden begeleid door Jaap de Vries van DZyzzion, die ook de bedenker is van de Koploperprojecten. Tijdens de kick-off stelde hij dat accountants een hele belangrijke rol hebben bij de verduurzaming van bedrijven en organisaties. Niet alleen omdat die hun klanten zijn, maar vooral ook om de duurzame pretenties van bedrijven te kunnen verifiëren. Naast financiële verantwoording, wordt ook integrale duurzaamheidsrapportage steeds belangrijker. Voor grotere bedrijven vanaf 250 werknemers wordt dit vanaf 2023 zelfs verplicht door nieuwe EU-richtlijnen. Uiteindelijk zal dit ook in de keten doorwerken naar kleinere bedrijven. Voor accountants zal dit in de komende jaren veel nieuw werk opleveren. En als je dan zelf duurzaam ondernemen goed in de vingers hebt, kan je ook je klanten beter adviseren. Lees hier het persbericht op de website van SRA. De Koploperprojecten toekomstbestendig ondernemen worden door DZyzzion uitgevoerd in samenwerking met lokale partners. Sinds 2010 deden al meer dan 400 bedrijven en andere organisaties mee. Lees hier meer.

Afgelopen vrijdag 4 februari kwamen de deelnemers aan het Koploperproject SRA bij elkaar om de uitkomsten van de nulmetingen met elkaar te delen. Dit betreft de eerste fase van dit project, waarin de deelnemers gezamenlijk gedurende een negental maanden samen optrekken om structureel werk te maken van duurzaam ondernemen. Alleen al het delen van de uitkomsten leidde tot veel enthousiasme om voortvarend met duurzaamheid aan de slag te gaan. Hieronder een kort verslag. Op initiatief van brancheorganisatie SRA, gingen we op 8 oktober van start met een groep van 14 accountantskantoren - van klein tot groot - uit het hele land, plus SRA zelf. Lees hier het nieuwsitem over de kick-off van dit speciale Koploperproject voor de accountancy. In de afgelopen maanden werden alle kantoren onderworpen aan een uitgebreide nulmeting, uitgevoerd door DZyzzion. Met alle kantoren werden uitgebreide interviews gehouden met de DuOn-Scan. Ook gingen ze aan de slag met het verzamelen van gegevens over energie, mobiliteit en andere milieuaspecten. Sommige kantoren lieten ook direct een aantal medewerkers de scan (online) invullen, om daarmee een beter beeld te krijgen van hoe er in de organisatie over duurzaamheid wordt gedacht en gelijk ook te werken aan meer draagvlak voor de vervolgstappen. De uitkomsten werden verwerkt in een integraal Duurzaamheidsprofiel op basis van een praktische uitwerking van de internationale richtlijn ISO 26000. Ook werden hierin scores berekend voor de SDG's (Sustainable Development Goals). Naast grafieken, scores, sterke punten en verbeterpunten bevatten de profielen een groot aantal praktische aanbevelingen, zowel over de aanpak van duurzaam ondernemen, als over de inhoudelijke thema's, zoals behoorlijk bestuur, people, planet en profit. Daarnaast zijn de milieugegevens verwerkt in de Milieubarometer en werd er een milieuverslag opgesteld, waarin de milieuprestaties en CO2-footprint werden geanalyseerd. Het verslag bevat ook een stappenplan voor klimaatneutraal ondernemen. De uitkomsten zijn vervolgens individueel met alle deelnemers doorgesproken en toegelicht. Ook kregen ze een instructie over de werking van de Milieubarometer. Afgelopen vrijdag kwamen de Koplopers bij elkaar in het kantoor van SRA in Utrecht. Na een korte samenvatting van de highlights uit de nulmetingen door Jaap de Vries van DZyzzion, gingen de deelnemers uiteen in drie groepen. Daarin gaf elk kantoor een korte presentatie over de eigen uitkomsten, aan de hand van grafieken en scores uit de nulmeting. Ze gaven aan wat er al goed gaat, maar ook waar de belangrijkste verbeterpunten zitten. In de levendige gesprekken werden veel ervaringen uitgewisseld. Vervolgens werden plenair de belangrijkste bevindingen uit elke groep kort gepresenteerd. Een paar highlights: De uitkomsten van de nulmeting geven veel inzicht (wat doen we goed en wat kan beter?) en de aanbevelingen geven hele praktisch handvatten om aan de slag te gaan met vervolgstappen. Alhoewel het ene kantoor duidelijk verder was dan het andere, is de sector over de hele linie nog wat minder ver met duurzaamheid dan veel andere sectoren. Dat komt ook omdat de druk vanuit de omgeving tot nu toe minder groot was dan bij andere sectoren, zoals de bouw waar in aanbestedingen steeds meer eisen worden gesteld aan duurzaamheid of in de horeca, waar gasten steeds meer eisen gaan stellen. De noodzaak om als accountantskantoor nu wel werk te maken van duurzaamheid wordt heel goed ingezien. Enerzijds is de intrinsieke motivatie, zowel bij de directies als bij de medewerkers, de afgelopen tijd sterk toegenomen. Met name jongere medewerkers zijn veel met duurzaamheid bezig, ook in hun privéleven. Anderzijds zorgen ontwikkelingen als de aankomende eisen voor niet-financiële rapportage (zoals de CSRD) voor veel nieuw werk voor accountants. Ook SRA wordt steeds actiever om de leden hiervan bewust te maken en te ondersteunen, waaronder via dit Koploperproject. Het werd ook duidelijk dat de kantoren de meeste impact op duurzaamheid kunnen hebben door hun klanten te helpen om meer toekomstbestendig te gaan ondernemen. Tegelijkertijd is dat heel lastig als je zelf niet het goede voorbeeld geeft met je eigen organisatie. Je krijgt dan al snel de vraag terug "en hoe doen jullie dat eigenlijk zelf?". Door eerst zelf op een structurele manier steeds duurzamer te ondernemen, bouw je ook kennis en een netwerk op die je voor je klanten kunt gebruiken. Als het gaat om de eigen bedrijfsvoering, bleek dat de kantoren op het gebied van zaken als wet- en regelgeving, ethisch gedrag, duurzaam personeelsbeleid en stakeholderbelangen al vaak hoog scoren. Verbeterpunten liggen onder meer bij het proces: hoe borg ik duurzaam ondernemen in de organisatie via beleid, implementatie en communicatie? Het was mooi om te zien dat vrijwel alle kantoren gelijk al aan de slag waren gegaan met het formeren van een intern team dat zich met duurzaamheid gaat bezig houden. Een mooie eerste stap. Ook op milieugebied valt er nog veel winst te behalen, met name bij het gebouwgebonden energieverbruik en de mobiliteit. Zaken als de inkoop van groene stroom en zonnepanelen waren nog maar bij enkele deelnemers aan de orde. Wel is de laatste jaren een sterke toename te zien in het percentage elektrische auto's. De CO2-footprint was nog maar door 1 deelnemer berekend, die (naast besparingsmaatregelen) ook gelijk de resterende uitstoot compenseert. Tijdens de nulmeting is de footprint voor alle kantoren berekend, wat veel nieuwe inzichten opleverde. SRA-bestuurslid Harry Marissen, die eerder zelf meedeed met het Koploperproject Groningen Zuidost en zelfs de Koploperprijs won, sloot de bijeenkomst af met een toelichting over hoe SRA de leden kan ondersteunen bij verdere verduurzaming. Die rol is heel belangrijk, omdat de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid zo snel gaat, dat elk kantoor dat niet allemaal zelf kan bijbenen. Zo presenteerde Harry een hele handige 'tijdlijn', waarin de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid per sector staan vermeld. In de komende maanden gaan alle deelnemers aan de slag met het opstellen van een praktische Duurzaamheidsagenda (actieplan), waarin ze doelen, ambities, indicatoren, acties en verantwoordelijkheden opnemen. Daarmee wordt duurzaam ondernemen een permanent verbeterproces (PDCA-cyclus), in plaats van een aantal losse acties. Deze plannen worden in de volgende bijeenkomst weer met elkaar uitgewisseld. Ook gaan de deelnemers nog aan de slag met hun eigen duurzaamheidsverhaal (MVO-communicatie). Nog voor de zomer wordt het project afgerond met een passend event. Lees hier het verslag op de website van SRA: "De tijd van aan de zijlijn staan, is geweest". Klik hier voor meer informatie over de Koploperprojecten, waaraan inmiddels meer dan 440 bedrijven en andere organisaties deelnamen.

Groningen - 29 oktober 2019 Duurzaam startontbijt Tijdens het Koploperproject Stad Groningen van ongeveer tien maanden gaan de ‘Koplopers’ praktisch en strategisch aan de slag met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. In inspirerende workshops delen de koplopers onderling de resultaten en ervaringen. Deze inzichten vertalen ze dan naar duurzame ambities en actieplannen. 11 kersverse Koplopers in duurzaam ondernemen kregen vanochtend een warm ontvangst door Koploper en gastheer Sil Doeksen van grand cafe & terras de Drie Gezusters met een biologisch startontbijt van prachtige streekproducten. De chef-kok heeft ze tijdens een ‘tour de Provence’ persoonlijk verzameld. Dit lieten de aanwezigen zich lekker smaken. Officiële opening wethouder Op de dag voor de officiële heropening van het duurzaam verbouwde en gasloze winkelpand van Albert Heijn in Hoogkerk is Koploper Fokko Kip graag van de partij. ‘Alles loopt gelukkig op schema en daarom kan ik mijn volle aandacht richten op het Koploperproject duurzaam ondernemen’ vertelt Fokko bij binnenkomst. En dat geldt ook voor de andere tien Koploperbedrijven die vandaag aanschuiven. Het ambitieniveau van de groep Koplopers is hoog merkt ook wethouder Glimina Chakor van de gemeente Groningen op tijdens de officiële opening en kennismaking van de deelnemers van het Koploperproject. ‘Jullie gaan samen grondig aan de slag met duurzaamheid. Wat geweldig dat jullie de handschoen oppakken en onderzoeken hoe je verantwoord kunt ondernemen. Ik ben ontzettend blij met jullie initiatief en ontzettend nieuwsgierig naar de resultaten die jullie hopelijk over tien maanden kunnen presenteren', aldus wethouder Chakor. Volgens de wethouder gaat het er niet om dat je meteen grootschalige veranderingen in je bedrijfsvoering invoert, om duurzamer of verantwoorder te ondernemen. Ook kleine stapjes zijn belangrijk. ‘Klein bier en groot bier: alles doet ertoe!’, aldus wethouder Chakor. Eyeopener met complete maatregelen Na het startontbijt worden de Koplopers geïnspireerd met het enthousiaste verhaal van een oud Koploper. Margreet Wegman en Joke Dijks van de Rabobank Groningerland (Zuid Oost en Noord Groningen) delen hun ervaringen van de Koploperreis. 'Door mee te doen aan het Koploperproject is er een geweldige flow van duurzame initiatieven in onze organisatie in gang gezet. Elke medewerker plukt daar nog iedere dag de vruchten van.’ Een breed pallet aan kleine en grote maatregelen is door het Rabobankteam inmiddels opgepakt. ‘Van de vrijdagmiddag smoothie die is ingevoerd tegen voedselverspilling tot circulair kantoor- en toiletpapier in de aanbesteding van het schoonmaakbedrijf. Maar ook invoering van elektrische deelauto’s, stimulering privéaanschaf elektrische auto, een fietsregeling, OV-gebruik en laadpaalvoorzieningen als compleet pakket aanbieden is cruciaal’ aldus facilitair manager Joke. ‘De bewustwording van duurzaam gedrag is aangewakkerd door middel van een interne enquête en dat was echt een eyeopener’ aldus Margreet. Als strategisch doel stelt de Rabobank voortaan de norm op minimaal 20% duurzame financiering aan de klant, zowel in de zakelijke als de particuliere markt. Sociale Impact en bier met regenwater Koploper Jan Pier Tilma van Brandmore heeft speciaal voor de gelegenheid vesten voor de Koplopers laten maken van biologisch katoen met het Koploperlogo erop. De vesten zijn verantwoord gemaakt ‘Het geeft veel voldoening om het verhaal achter onze duurzame producten te kunnen uitdragen ’aldus zijn zakelijk partner Ingrid Keijl. Koploper Edwin Froma van FC Groningen is blij met de ruim 1000 zonnepanelen op het dak van het stadion en op de 7 maatschappelijke pijlers waaraan wordt gewerkt met social impact partners en projecten. Koploper Victor Wu zet met zijn Sushi-restaurant Imono in op vervanging van plastic verpakkingen door suikerriet. ‘Persoonlijk vind ik de impact op de volgende generatie voor ons als familiebedrijf van groot belang. Zo lever je een ook bijdrage aan de continuïteit van de onderneming in de toekomst’ aldus Victor. Koploper Ester Koens van MartiniZorg heeft in het gesprek interessante duurzame producten ontdekt die bij het zorgbedrijf slim ingezet kunnen worden: ‘Bij ons merk je hoezeer we op de mens gericht zijn, maar ogenschijnlijk kleine duurzame keuzes voor duurzame producten in de dagelijkse sfeer kunnen wel degelijk verschil maken en dat loont’. Voor Koploper Meike Emmelkamp van SKSG kinderopvang Groningen staan de belangen van de toekomstige generatie zeker voorop. ‘Jam met toegevoegde suikers komt niet meer op tafel. Als je op heel jonge leeftijd al begint met bewustwording van gescheiden afval of respect voor de natuur, is dat voor de komende generatie het nieuwe normaal.’ Koploper Carl Drenth van Alfa Accountants heeft duurzaam gedrag ook hoog in het vaandel en daarom is er een duurzaamheidsteam ingesteld door het bedrijf. Medewerkers worden betrokken, gemotiveerde ambassadeurs in duurzaamheid en nemen elkaar daarin mee. Koploper Paul Papo van de Maripaan Groep sluit hierop aan en legt de nadruk op de menselijke energie in de 15 Jumbo-supermarkt vestigingen: ‘Als je stagiaires de kans geeft als jonge mensen hun talenten te ontwikkelen en daarover te communiceren, dan krijg je daarvoor sociale impact, enthousiasme van de medewerkers en uitstraling daarvan op je bedrijf terug.’ Koploper Kasper Hiddema van Baxbier produceert lekker bier met regenwater en ziet potentie in de diversiteit van de groep. ‘De kracht zit in de ervaringsdeskundigheid van de Koplopers, dat biedt interessante kansen om veel van elkaar te kunnen leren’ aldus Kasper. Koploper Wessel Zijp van Hotel de Prinsenhof moest helaas door een calamiteit verstek laten gaan, maar hij zal snel worden bijgepraat. QuickScan en opsteker Aan het eind van de ochtend hebben de Koplopers allemaal een quick-scan ingevuld en zijn ze geïnformeerd over de duurzame trends van dit moment. De komende maand staan de duurzame 1 op 1 doorlichtingen van de Koploperbedrijven op de agenda. In december komt de groep weer bijeen voor een verrijkend bezoek bij een van de deelnemers. Het komend jaar valt er genoeg te doen met huiswerk en tijdens de workshops. Dit alles met het Koplopersymposium in september 2020 in het verschiet. Voor deze Koplopers is de knop naar duurzaam ondernemen al lang om. Maar ondanks een duurzame mindset en de verwevenheid met duurzame bedrijfspraktijken, blijkt duurzaam doen op het persoonlijke vlak weerbarstig. De uitdagingen en praktische oplossingen van enthousiaste collega-ondernemers samen delen is dus ook vanuit persoonlijk oogpunt een mooie opsteker! Het koploperproject worden mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de gemeente Groningen en de Provincie Groningen via de Groninger Ondernemersregeling.

Groningen - 20 november 2019 De bijeenkomst werd gehouden in de multifunctionele vestiging voor flexibele werkplekken van My Office. De vriendelijke, frisgroen kantoortuin is voorzien van een indrukwekkende levende plantenwand. Als je het gebouw binnenkomt daalt er een weldadige rust op je neer. Zo’n twintig geïnteresseerde ondernemers met allen een bedrijf gevestigd op industrieterrein Zuidoost zijn hier naartoe gekomen. Aandachtig luisteren ze naar de inleiding over het Koploperproject toekomstbestendig ondernemen. Met voorbeelden, verhalen en anekdotes van voorgaande Koplopers op het gebied van People, Planet en Profit wordt uitgelegd wat het Koploperproject inhoudt. In het Koploperproject staat maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) centraal. Tijdens het project van ongeveer tien maanden gaan de ‘Koplopers’ praktisch en strategisch aan de slag met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. In inspirerende workshops delen de Koplopers onderling de resultaten en ervaringen van een grondige doorlichting en duurzame ideeën. Deze inzichten vertalen ze dan naar duurzame ambities en actieplannen. Het tweede deel van de middag wordt ingevuld door een ervaren Koploper. Dit keer vertelt Michiel van der Stel, directeur van de Van Ginkel Groep met vestigingen in Hoogezand en Haaksbergen zijn verhaal. De Koploper deed mee in 2017. Vele successen vielen het bedrijf sindsdien ten deel. Circulaire Economie Michiel start met het benoemen van een aantal resultaten die bijdragen aan de circulaire economie. ‘Onze koffiedrab wordt nu apart ingezameld en krijgt een nieuw leven op het terrein van de Suikerunie als oesterzwammen. Het overjarig archief krijgt een metamorfose en komt terug als toiletpapier. Snoeihoutresten krijgen we aangeleverd als geperste palletkorrels voor de kachel die nu ons magazijn verwarmt. Ons pand is aardgasvrij! Het Koploperproject heeft bezit van ons bedrijf genomen en het belangrijkste onderdeel van het Koploperproject is de P van Pleisure ‘aldus Michiel. ‘Bovendien heeft de investering in het Koploperproject na 1,5 jaar ons nu al 300.000 Euro opgebracht. Dus grijp de kans die je nu krijgt.’ Talloze andere voorbeelden die het bedrijf winst hebben opgeleverd passeren de revue. Onder andere op het gebied van mobiliteit, aanbestedingen, klanten, medewerkers, nieuwe partnerships, projecten, publiciteit en social return. Dankzij de geïntegreerde verankering van MVO in je bedrijf, blijf je voortdurend aan nieuwe kansen werken. Ook als het project afgelopen is. De aspirant-Koplopers zijn onder de indruk. Ook de ondernemer die dacht al klaar te zijn op het gebied van duurzaam ondernemen is overtuigd. Al krijgt hij wel even hulp van een andere Koploper bij het uitzoeken van een nieuwe bril. Daarmee werpt hij snel een nieuwe blik op zijn bedrijf en constateert dat er ook daar nog de nodige winst valt te halen. Een mooie afsluiting van een interessante middag, waarin veel is losgemaakt bij de ondernemers. Vicevoorzitter Harry Bouma van de bedrijvenvereniging Zuidoost, sluit de middag af met de wens iedereen terug te zien tijdens de aftrap van het Koploperontbijt in januari. Iets om naar uit te zien want ook daar staat de P van Pleisure model voor de ‘onmeetbare’ winst voor de Koplopers. Lees hier het bericht van de Bedrijvereniging Zuid Oost Groningen: https://bedrijvenvereniging-zo.nl/nieuws/koploperproject-zuidoost-in-januari-van-start

Drenthe in Transitie (DiT) is een platform dat zich inzet voor duurzaamheid. Het maakt groene initiatieven zichtbaar, deelt visies van duurzame koplopers en starters (klein én groot) en inspireert om samen te werken aan een duurzaam Drenthe. Het is een initiatief van de Provincie Drenthe en de 12 Drentse gemeenten. Het redactieteam van communicatiebureau Dizain woonde een van de bijeenkomsten bij van het Koploperproject Aa en Hunze, Borger-Odoorn en Tynaarlo en maakte hiervan een leuke videoimpressie. In de komende tijd zullen ze een aantal Koplopers volgen op hun zoektocht naar toekomstbestendig ondernemen! Zie hier de video. #Koploperproject #Drenthe

Digitale bijeenkomst eind juni 2020 met een aantal koplopers van het koploperproject het Hogeland. De Koplopers van het Hogeland namen tijdens het digitale corona cafe eind juni even de tijd om de impact van de lockdown op hun bedrijven te delen. Hieronder lees je op welke manier deze Koplopers in toekomstbestendig ondernemen, niet alleen problemen het hoofd bieden maar ook nieuwe kansen aangrijpen. Technisch Expert Jansen in Uithuizen is een retail- en installatiebedrijf in o.a. energiesystemen. Henk Jansen neemt ons mee terug naar begin maart: ‘We kregen het krankzinnig druk. Binnen ons bedrijf zijn maatregelen zijn genomen zoals monteurs alleen in een busje, ontsmetten en plastic schermen in de winkel. Wel waren er leveringsproblemen met onderdelen. Fabrieken in Italië bijvoorbeeld gingen dicht. Gelukkig hadden op tijd voldoende zonnepanelen op voorraad, maar voor andere producten blijft het spannend. Kansen: Jansen heeft ingespeeld op het feit dat de mensen veel thuis waren met de campagne ’zet je vakantiegeld om in duurzaamheid’. Hier is veel gehoor aan gegeven: zonnepanelen, ketels, er is enorm veel verkocht en nog is het mega druk. Zowel in de verduurzaming van woningen alsook in de winkel. Het team is gelukkig met 3 goede krachten uitgebreid. Dat was super! Voor de conculega's die nu minder werk hebben is dit natuurlijk wel spijtig.’ Terra Winsum biedt onderwijs aan de groene generatie van de toekomst van 12 tot 18 jaar. Karin Harmelink vertelt: ‘Door corona zijn bij ons de stages opgeschort en ik doe een oproep aan de Koplopers: Als u in september weer stageplekken beschikbaar heeft, laat het ons dan weten! Na de lockdown ontstond een rare situatie, een lege productieve school met veel extra communicatie. Sommige docenten pakten de digitale werkwijze zo op, voor anderen kostte dat meer moeite. De organisatie is toch behoorlijk wendbaar gebleken. In no time was er een werkgroep opgericht die digitaal lesgeven en alles daar omheen uitdacht. Leerlingen die buiten de boot dreigden te vallen zijn goed in beeld gebracht. Qua duurzaamheid zijn de plannen tijdelijk stil komen te liggen. De school ging op 2 juni weer open. Dat was goed voorbereid o.a. met belijning en in plaats van groepen van 28 leerlingen komen er nu 8 leerlingen in dagdelen op school. Kansen: Het was spannend of de digitale infrastructuur zou voldoen. Er werd al mee getest maar nu is digitaal onderwijs in sneltreinvaart ingevoerd. Een voordeel is dat de auto- en openbaar vervoer kilometers enorm zijn gedaald. Het online onderwijs is daarom voor Terra een blijvertje. Vanaf september zullen structureel digitale lessen ingevoerd worden, bijvoorbeeld 1 dag per week. Sommige leerlingen moeten lang met het OV reizen om op school te komen. Digitaal lesgeven is een fijne optie om zowel de reistijden als de CO2 belasting van de school terug te brengen.’ PMF Mechanical Uithuizen test, onderhoudt en produceert drukvaten en pijpwerk. Henk Slik schetst de impact: ‘De olie en gasindustrie ligt sinds de lockdown volledig op zijn gat. De flexibele schil van buitenmonteurs moesten we naar huis sturen. Gelukkig zijn er geen besmettingen. Het zal nog wel een poos gaan duren voordat we teruggaan naar 'normaal', als dat al gaat gebeuren. Deze tak van industrie wordt herijkt. Veel zaken, processen en procedures gaan opnieuw bekeken worden en gedigitaliseerd. Vooral buitenlandse investeerders willen voorop lopen in 'goed doen'. Dit biedt kansen. Digitaal werken was voor ons erg wennen, het persoonlijk contact wordt gemist. Tegelijkertijd vliegen klanten en relaties aanzienlijk minder naar ons toe en blijkt ook wel dat het meerendeel niet noodzakelijke vluchten zijn. Dit zal blijvend verminderen. Helemaal zonder persoonlijk contact zaken doen voelt niet goed. Goede communicatie met opdrachtgevers is juist ook tijdens de lockdown zeer belangrijk gebleken. Ik denk dat deze crisis onze industrie een duurzame boost zal geven. Kansen: Een aantal van de monteurs moesten thuis blijven voor de kinderen, omdat hun partners een vitaal beroep hebben. PMF heeft avondploegen geïntroduceerd. De monteurs konden 's avonds hun werkzaamheden uitvoeren. Carpoolen was tijdens de lockdown helaas niet meer aan de orde. De monteurs zitten volgens de richtlijnen weer alleen in de auto. PMF heeft inmiddels wel een tweede elektrische auto aangeschaft en op de panden van het bedrijf die daarvoor geschikt waren zijn zonnepanelen gelegd.’ Kinderopvang Paddington is gevestigd in drie karakteristieke panden in Bedum. Jolanda Bus beschrijft de lockdown als een enorme dreun: 'Paddington heeft continu noodopvang aangeboden, maar het was heel erg zoeken wie daarvan wel gebruik mochten maken en wie niet. Sinds begin juni zijn de scholen en BSO gelukkig weer open en sinds kort vangen we ook kinderen met snottebellen (:- weer op. Vervelend was dat de 4 basisscholen in Bedum wisselende tijden, dagdelen en regels hanteerden. Dit gaat nu beter. Hygiëne is geen issue geweest. De bestaande protocollen zijn iets aangepast. Gelukkig heeft de overheid de ouders gecompenseerd. Sinds de scholen weer open zijn hebben we weer een wachtlijst. De duurzaamheidsprojecten liggen nu stil. We zijn aan het kijken wat er nu nog past. Kansen: Een voordeel van de crisis is dat ouders de kinderen nu bij de deur afzetten. Hierdoor is er veel minder oponthoud. De kinderen weten dat ouders direct vertrekken. Afscheid nemen is daardoor eenvoudiger. We hebben in deze periode nieuwe dakterrassen aangelegd en op de BSO zijn bloembakken met groenten geplaatst. Vervoersbedrijf UVO in Uithuizermeeden voorziet in personenvervoer voor scholen, bedrijven, zorg en particulieren. In deze sector was de lockdown volgens directeur Anita Medendorp een mega shock: 'We gingen terug van 100% naar 15% omzet. Vervoerders van personen staan heel dicht op de samenleving. Als er iets gebeurd, dan merken wij dat direct. Scholen gingen dicht. Mensen moesten thuiswerken. We hadden 220 mensen in dienst en we hebben direct 180 mensen naar huis moeten sturen: 'afschalen'. Gelukkig krijgen we steun van de overheid via de gemeente. Van het ene op het andere moment mochten we niet 8 maar 2 of 3 personen vervoeren in een busje. Vervoeren van mensen blijft door besmettingsgevaar erg lastig. We zijn net als alle vervoersbedrijven, vanaf de lockdown in de overlevingsstand en aan het herijken. Kansen: In 2019 zijn we uitgebreid met 35% capaciteit. Dat was voor ons heel hard rennen en nu kwamen we ineens abrupt tot stilstand. Dit bracht ‘lucht' om de processen eens kritisch onder de loep te nemen. Inmiddels zijn we terug op 50% van de capaciteit en zijn er weer meer mensen aan het werk. Voor de rest is het afwachten. Er is iets veranderd in de samenleving. Het vertrouwen in de maakbaarheid van veilig reizen is verdwenen. Herstel van dit vertrouwen is voor onze branche de sleutel tot de toekomst. Wat we vooral hebben geleerd is dat we geen voorspellingen meer doen. De lockdown is een kwestie geweest van overgeven aan de waan van de dag.’ Wieringa Agrarisch Loon- en Verzetbedrijf in Bedum verricht werkzaamheden voor boeren, overheden en bedrijven in de noordelijke regio. Suzanna Hoeksema sluit de sessie positief af: ‘Ons bedrijf heeft het ontzettend druk en het is sowieso al hoogseizoen. Wij hebben relatief weinig last van de crisis. De omzet is wel iets afgevlakt, maar de werkzaamheden zijn 'gewoon' doorgegaan. De chauffeurs zitten alleen in de cabine op de trekker. Hiervoor waren geen aanpassingen nodig. Gebruik van de kantine is wel aangepast: chauffeurs komen nu in shifts. Voor corona zat iedereen tegelijk in de kantine. Ook het kantoorpersoneel heeft doorgewerkt, ondanks het relatief kleine kantoor, is er voldoende ruimte voor de medewerkers op 1.50 meter afstand. De crisis wordt doorstaan met 'gezond boerenverstand'. De medewerkers is nadrukkelijk aangegeven dat, als ze bij ziekte thuis moeten blijven. Dit heeft niet tot problemen geleid. Het was een kwestie van herhalen van de regels. Binnen het bedrijf is dat snel opgepakt en uitgevoerd. Kansen: We hebben nu een groeps-app voor alle medewerkers, waarmee we snel kunnen communiceren. We hebben de kracht van herhaling ontdekt.’ De volgende keer melden we graag hoe de Koplopers Modelmakerij Noord Nederland, Uithuizen, Hoveniersbedrijf Coen Overdevest, Leens en Bakkerij Hoekstra, Bedum door de crisis zijn beïnvloed. Zij konden helaas niet deelnemen aan deze bijeenkomst. Met hartelijke groet en een fijne zomer gewenst namens het Koploperteam.